Σπιτάκι

Ενώ το ΠΑΣΟΚ και η Ελευθεροτυπία ζουν στο ρυθμό των επικείμενων primaries των φίλων και μέλων του κόμματος, στην αντίπερα όχθη του ωκεανού συνεχίζουν δυο άλλες μάχες primaries. Με περισσότερο χρήμα (φυσικά), μα και μεγαλύτερη διάρκεια, περισσότερες ουσιαστικές (ή -κότερες τέλος πάντων) θέσεις, και μεγαλύτερες πιθανότητες να κάνουν κάποια ουσιαστική διαφορά (για καλό ή για κακό).

Το πρόσφατο Νόμπελ* του Al Gore για το An Inconvenient Truth άρχισε να έχει επιπτώσεις και στα Ρεπουμπλικανικά primaries για το 2008.

* Όπως εξηγεί ο Τάλως, το να πάρει ο Gore Νόμπελ ‘Ειρήνης’ είναι λίγο περίεργο. Αλλά ντάξει, τι να κάνουμε, αφού δεν υπάρχει Νόμπελ πολιτικού ακτιβισμού για το περιβάλλον. Το σημαντικό είναι πως πήρε Νόμπελ, ασχέτως του γιατί είναι. Όντως του άξιζε μια επιβράβευση για όσα έχει κάνει (αν δεν ήταν και αυτός ποιός ξέρει πότε θα άρχιζε να γυρίζει η Αμερικάνικη κοινή γνώμη, η οποία ακόμα είναι πολύ πίσω), και αν οι χειρότερες προβλέψεις είναι σωστές, και δεδομένου του πόσο αργά κινούνται οι πολιτικοί μας, ίσως ήδη να είναι πολύ αργά. Εν τω μεταξύ, για το IPCC, βλέπε πάλι Τάλω, ναι μεν ήταν πάντα μετριοπαθείς, αλλά ήταν και υπό τρομερής πολιτικής πίεσης. Πάλι καλά για όσα κάνανε. Και πάλι, το Νόμπελ ήταν περισσότερο επιβράβευση νομίζω και ενθάρυνση άλλων παρομοίων πρωτοβουλιών, παρά οτιδήποτε άλλο.

Όλοι οι κεντρικοί υποψήφιοι υποστηρίζουν την αλλαγή του περιβάλλοντος, με σημαντικές διαφορές φυσικά. Οι Huckabee και Brownback μιλούν σε πιο θρησκευτικούς τόνους.

Ο McCain φαίνεται να έχει τις πιο θερμές, excuse the pun, πρωτοβουλίες, φτάνοντας στο σημείο να πει πως θα μπει στο Κυότο—αν το ίδιο κάνουν και η Ινδία και Κίνα, μια καλή μπλόφα δηλαδή, αλλα και πάλι ενδεικτική είναι. Οι υπόλοιπες του πρωτοβουλίες, όπως cap and trade και fuel standards, είναι πιο πιθανές να υλοποιηθούν, και μάλλον σχεδόν ό,τι καλύτερο μπορούμε να περιμένουμε ρεαλιστικά από τον επόμενο πρόεδρο της Αμερικής, εκτός και αν η κρίση πράγματι αρχίσει να επιταχύνεται φανερά.

Οι Giuliani και Romney** μιλούν λιγότερο για πρακτικές λύσεις, και περισσότερο με δημαγωγικά κολπάκια για ανεξάρτητη ενεργειακή πολιτική, Bush-ικές αερολογίες του στυλ καλύτερη τεχνολογία σε renewable energy, και φυσικά με pork, όπως την ανάγκη να ανοίξουν την Αλάσκα στις πετρελαϊκές.

** Εν τω μεταξύ ο Romney βλέπει φως στην άκρη του τούνελ με τους Ευαγγελιστές.

Ο Fred Thompson από την άλλη, συνεχίζει να δείχνει πως δεν ξέρει τι του γίνεται:

Fred D. Thompson, after mocking the threat in April, said more recently that “climate change is real” and suggested a measured approach until more was known about it.

Τα λέμε σε κανά εξάμηνο, όταν προλάβεις να καλύψεις και την υπόλοιπη σου ύλη, Fred.

Αλλάζοντας λίγο κατεύθηνση, πριν από τις πρόσφατες μας εκλογές, υπήρχαν αρκετές συζητήσεις στη μπλογκόσφαιρα περί τρίτων κομμάτων, πάλης εναντίων του δικομματισμού, κτλ. Ακούμε πολλά εναντίον του δικομματισμού, και της ανάγκης για αλλαγή και τρίτα κόμματα. Δεν ακούμε τόσα πολλά για αλλαγή όλου του συστήματος, για την ανάγκη ενός Προέδρου ή μιας Γερουσίας, τέλος πάντων κάποιου πολιτικού συστήματος πάρε-δώσε με πολλαπλά επίπεδα (checks and balances), ώστε η κυβέρνηση να μην έχει απόλυτη κυριαρχία για τρία ή τέσσερα χρόνια, και να κάνει ό,τι βλακεία θέλει.

Για ένα πρακτικό παράδειγμα του τι μπορεί να κάνει ένα τέτοιο σύστημα, ας γυρίσουμε στην Αμερική.

Θα έχετε ελπίζω ακούσει για το πρόσφατο συμβάν στην πλατεία Nisoor στο Ιράκ, όπου οι μισθοφόροι της Blackwater, δουλεύοντας για το State Department, δολοφονήσαν κατά τα φαινόμενα χωρίς κανένα ιδιαίτερο λόγο δεκαεφτά Ιρακινούς. Ενώ το DOJ και το Πεντάγωνο μαλλώνουν ακόμα για διαδικαστικά, η Αμερικανική βουλή πέρασε νόμο που ουσιαστικά επιτρέπει να δικαστούν Αμερικανικοί μισθοφόροι στο Ιράκ με βάση τον Αμερικανικό νόμο, μόλις είκοσι μέρες μετά το συμβάν.

Το Αμερικάνικο σύστημα, όπως κάθε σύστημα, έχει τα καλά και τα άσχημα του. Η συγκεκριμένη περίπτωση όμως δείχνει, κατά τη γνώμη μου, μια από τις αρετές του. Για να περάσει κάποιος νόμος, πρέπει να εγκριθεί από τρία κυβερνητικά πρόσωπα: τη βουλή (house of representatives), τη γερουσία (senate), και τον πρόεδρο. Αυτό σημαίνει δυο σημαντικά πράγματα.

Πρώτον, στις εκλογές που έχουν στη μέση της τετραετίας του προέδρου, ανοίγουν διάφορες κοινοβουλευτικές θέσεις (οι βουλευτές εκλέγονται κάθε δύο χρόνια, οπότε όλη η βουλή πιθανώς αλλάζει, ενώ οι γερουσιαστές εκλέγονται για έξι χρόνια, οπότε ο αριθμός των θέσεων που ανοίγουν παίζουν ανά διετία), και αυτό σημαίνει πως αν ο κόσμος έχει κουραστεί και απογοητευθεί με κάποιο κόμμα, μπορεί να κάνει κάτι γι’ αυτό. Στην Ελλάδα, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να δείξουμε πως δεν εγκρίνουμε με σχετικά ασήμαντες εκλογικές αναμετρήσεις, όπως οι τοπικές. Υπό το Αμερικανικό σύστημα, η αντιπολίτευση μπορεί να κερδίσει ουσιαστική δύναμη, και κατά συνέπεια, να κάνει ουσιαστική αντιπολίτευση.***

*** Μπορεί κανείς να υποστηρίξει πως ένα τέτοιο σύστημα αναγκάζει τους εκάστοτε power players σε κάθε μέλος της κυβέρνησης (βουλή, γερουσία, προεδρία) να συνεργαστούν, το οποίο μπορεί να χειροτερέξει τον κεντρισμό και το δικομματισμό. Αυτό είναι θέμα για άλλη συζήτηση.

Δεύτερον, το ότι η βουλή μπορεί να ψηφίσει ένα νόμο, και αυτός απλώς να ανατραπεί στη γερουσία ή από τον πρόεδρο, σημαίνει πως οι βουλευτές έχουν μεγαλύτερη ευχέρια να υπερψηφίσουν πολιτικά ορθές αλλά ρεαλιστικά δύσκολες προτάσεις. Με αυτό εννοώ θέματα όπως αυτό της Blackwater. Υποθέτωντας για μια στιγμή πως η Αμερική είχε το Ελληνικό σύστημα, τότε η κυβέρνηση θα έπρεπε ν’ αποφασίσει πρώτα τι θέλει να συμβεί, ώστε μετά να κατεβάσει τον αντίστοιχο νόμο. Καθώς θα υπάρχουν διάφορα συμφέροντα, πιθανώς να μη θέλει να καταδικάσει την ιδιωτική εταιρία, και εν τέλει μπορεί να μην υπάρξει καν δημόσια παραδοχή κάποιου προβλήματος.**** Σ’ αντίθεση, με το Αμερικάνικο σύστημα όταν υπάρχουν τέτοια θέματα με προφανές ‘σωστό’/'λάθος’ (ή οπορτουνιστικό για την αντιπολίτευση, αν θέλετε να είστε πιο κυνικοί), και το πολιτικό κλίμα είναι αρκετά θετικό προς το ‘σωστό’, τότε είναι πολύ πιο εύκολο να περάσει. Μπορεί να μην περάσει από τους άλλους δυο (γερουσία και πρόεδρο), αλλά βοηθάει τον πολιτικό διάλογο και τη συζήτηση.

**** Ας μην αρχήσω. Έχω γράψει στο παρελθόν για τα damage control policies της κυβέρνησης Καραμανλή. Είχαμε όλα τ’ άλλα, έχουμε και καταπληκτική αντιπολίτευση, τόσο γενικότερα—δηλαδή υπό την έννοια του ότι όποιος και να είναι αντιπολίτευση, μόνο να γκρινιάζουν ξέρουν, ποτέ δε μπορούν να κατεβάσουν μια σοβαρή αντιπρόταση—όσο και ειδικότερα τελευταία—δηλαδή με τον καταπληκτικό ΓΑΠ, που μπορεί να έχει τα καλά του στοιχεία, αλλά το ότι κατάφερε να τα πάει τόσο χάλια ενάντια σε μια κυβέρνηση που για τόσο καιρό κατάφερνε να εμπλέκεται σ’ ένα μεγάλο σκάνδαλο τη βδομάδα, νομίζω αρκεί για να δει κανείς πόσο ταλαντούχος είναι στην αντιπολίτευση.