Σπιτάκι

Μιλούσα τις προάλλες με τον ever-contrarian cosmix όταν, surprise-surprise, εξέφρασε μια πολύ δυνατή γνώμη:

Τα trailer δε λένε απολύτως τίποτα.

Ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Προφανώς διαφωνώ, και προφανώς το statement, στην απόπειρα του να είναι απόλυτο, είναι και λανθασμένο.

Αλλά πως ακριβώς είναι λανθασμένο; Αυτό που θέλει να πει ο ποιητής είναι πως σ’ ένα trailer μια ταινία προσπαθεί να σου πουληθεί ως καλή, οπότε μπορεί και να πουλάει παπάτζα. Σίγουρα, ένα λεπτό μιας δίωρης ταινίας δε θα σου δώσει μια πλήρη εικόνα της ταινίας. Και σ’ αυτό συμφωνούμε, απόλυτα if you will.

Το θέμα είναι όμως πως αυτό το ένα λεπτό θα είναι αντιπροσωπευτικό, ως ένα σημείο. Αυτοί ξέρουν πως ετοιμάζουν trailer, και εμείς ξέρουμε πως βλέπουμε trailer. Είναι σαν τα interviews για δουλειά, ή τα πρώτα ραντεβού. Καταλαβαίνεις πως ο άλλος πιθανώς πουλάει λίγο παπάτζα, πως βλέπεις μόνο την επιφάνεια, πως το ένα πως το άλλο. Αλλά ακριβώς επειδή μιλάμε για κάποιο well-defined παιχνίδι, όπου ο κάθε εμπλεκόμενος ξέρει το ρόλο του.

Όταν προσπαθείς ν’ αποφασίσεις αν θες να δεις μια ταινία ή όχι, προφανώς παίζουν πολλά ρόλο, και αυτά τα διάφορα αλλάζουν το πως βλέπεις το κάθε trailer — μα το trailer είναι από τα βασικά κριτήρια. Σκεφτείτε το σαν το one-page (or minute) resume της κάθε ταινίας. To elevator speech της.

Όταν ας πούμε είδα το trailer του Match Point, είχα ήδη προσέξει πως ήταν του Woody Allen. Αν ήταν από οποιοδήποτε άλλο σκηνοθέτη δε θα είχα ασχοληθεί, μα μόλις τελείωσε, με αγωνία πισωγύρισα να τσεκάρω πως ναι, όντως σκηνοθετεί ο Allen. Τι σήμαινε αυτό για μένα; Οι ταινίες του μου αρέσουν για τις μικρολεπτομέρειες στους χαρακτήρες τους, για αυτά τα μικρά πράγματα, αντιδράσεις, φράσεις, σκέψεις, που κάνουν οι χαρακτήρες και το βλέπεις και λες ναι, αυτό το έχω κάνει εγώ, ή θυμάμαι που το έκανε ο τάδε, ή μπορώ να φανταστώ τον τάδε να το κάνει ακριβώς. Έχουν, μέσα στα πολύ παράλογα που συμβαίνουν σε όλες του τις ταινίες, συχνά πολύ πραγματικές πτυχές, έστω και αν ολόκληρος ο χαρακτήρας μόνο πραγματικός δε θα χαρακτηριζόταν. Για μένα, σχεσιακό θρίλερ από Woody Allen ήταν σίγουρο πράγμα, έστω και αν αυτές οι ταινίες συνήθως μ’ αφήνουν παγερά αδιάφορο, ή αν η ταινία στη βασική της πλοκή ήταν ένα τεράστιο κλισέ. Και όντως δε με απογοήτευσε.

Έχοντας ακούσει κάτι για έναν σκηνοθέτη, έχοντας δει άλλες ταινίες του, έχοντας δει έναν ηθοποιό, σε τι ταινίες παίζει, πως παίζει σε διαφορετικά είδη ταινιών, έχοντας ακούσει κάποιο σχόλιο για μια ταινία, έχοντας υπόψην τι κοινό προσπαθούν να προσελκύσουν και τι αρέσει σ’ αυτό το κοινό, αναλόγως βλέπουμε και αξιολογούμε και το κάθε trailer, έστω και αν δεν τα συνειδητοποιούμε όλα αυτά. Όπως το κάνουμε και με άτομα, με τα εξώφυλλα βιβλίων, και δυστυχώς και με τους πολιτικούς.

Φυσικά, πολλές φορές ένα τρέιλερ δεν είναι ιδιαίτερα αντιπροσωπευτικό, και καμιά φορά μας τη φέρνουνε. Προφανώς συμβαίνουν αυτά. Με ενοχλεί ιδιαίτερα όταν βάζουν μια σκηνή που τελικά έχει κοπεί από το έργο — έχει συμβεί αρκετές φορές, και είναι τρομερά σπαστικό να περιμένεις όλη την ταινία για μια ατάκα και να μην εμφανίζεται.

Αυτό που γίνεται πρακτικά συνέχεια είναι το μοντάζ σχολίων από διάφορες σκηνές, για να δημιουργηθεί μια άλλη σκηνή για το trailer. Δείτε ας πούμε το trailer του Clerks 2. H σκηνή πριν το “Have Gone So Far” — στην ταινία όντως αυτοί οι δύο μιλάνε με τον Jay & Silent Bob, αλλά ο Jay λέει τα περί αστροναυτών σε κάποια φάση που είναι μόνος του με τον Kevin “Silent Bob” Smith, όχι μ’ αυτούς τους δύο μπροστά. Αλλά και αυτό είναι τρικ που το μαθαίνεις, και μαθαίνεις και να το αναγνωρίζεις και σε ταινίες που δεν έχεις δει ακόμα.

Σπανιότερα, μια ταινία προσπαθεί να λανσαριστεί ως κάτι που δεν είναι. Φυσικά, και αυτό γίνεται συνέχεια, ας πούμε μια κωμωδία που δεν είναι αστεία προσπαθεί να λανσαριστεί ως πολύ αστεία, αλλά δεν εννοώ αυτό, τουλάχιστον λανσάρετε ως κωμωδία. Εννοώ κάποιο κοινωνικό έργο να προσπαθεί να λανσαριστεί ως ταινία δράσης, ή κάτι τέτοιο. Φυσικά, αυτό δε συμβαίνει τόσο συχνά, για τον ίδιο λόγο που όταν γνωρίζεις κάποιον δεν του λες ότι, ξέρω ‘γω, είσαι κόρη μεγαλοτεξανού εφοπλιστή σε διακοπές στο Λονδίνο. Αργά ή γρήγορα κάτι τέτοια έχουν μια τάση να βγαίνουν προς τα έξω. Ένα trailer μπορεί να κοροϊδέψει αρκετό κόσμο τις πρώτες βδομάδες, αλλά άμα βγει η φήμη πως μια ταινία δεν είναι αυτό που λέει ότι είναι, τότε δε θα τα πάει πολύ καλά στο μέλλον.

Παράδειγμα του τελευταίου ήταν το V for Vendetta, το οποίο δεν ήταν ό,τι περίμενα. Είχα γράψει τότε

Δυνατό, καλογυρισμένο, έξυπνο, επίκαιρο. Με σημαντικά plot holes, αλλά δεν το βλέπετε για την υπόθεση, το βλέπετε για τις ιδέες πίσω από την υπόθεση.

Οπότε δείτε το.

(Φυσικά, δεν είναι όλες οι ταινίες για όλους. Δείτε το trailer. Αν το genre σας απωθεί ξανασκεφτείτε το—δε βασίζεται σε δράση όσο φαίνεται. Ό,τι δείχνει στο trailer είναι ό,τι έχει σε όλη την ταινία.)

To trailer επικεντρώνεται σε δύο θέματα: big-brother-φισμό και δράση. Το πρώτο η ταινία κάνει deliver in spades, και πραγματικά αξίζει να τη δείτε. Το δεύτερο είναι γενικά κάτι για το οποίο δεν αξίζει συνήθως να δείτε μια ταινία, και τη συγκεκριμένη ακόμα λιγότερο, γιατί όπως αναφέρω πιο πάνω δεν έχει και πολύ ή ιδιαίτερα καλή δράση. Το δεύτερο trailer που βγάλανε ήταν λιγότερο action-movie-ish — ας πούμε έχει τίτλους σε μαύρες οθόνες, και όχι CG εκρήξεις, δεν αναφέρει prominently τους Wachowskies, κτλ.

Παράδειγμα της κλασσικής έννοιας του misleading trailer ήταν το trailer του X-Men 3. Είχα αναφέρει τότε

(woot! o magneto διαλύει την golden gate!!!)

το οποίο νομίζω δε μπορεί να καταλάβει κάποιος που δεν έχει ζήσει στο Bay Area και δεν έχει και τα αναγκαία geek levels, και κάτι που τελικά είμαι σίγουρος πως το σκέφτηκε κάποιος σε κανά marketing meeting και ήταν στην ταινία μόνο και μόνο για να το βάλουν στο trailer. Οπότε η ταινία τελικά ήταν μούφα, και το λέω αυτό με βάση το επίπεδο των άλλων δύο ταινιών της σειράς. Εδώ επρόκειτο βασικά για μια ταινία που παραδεχόταν το τι είναι, μα ήθελε να εμφανιστεί ως καλύτερη από αυτό που είναι, μέσα στο genre της. Μας τα χάλασε ο Bryan Singer, φεύγοντας να κάνει το Superhmm.

Τέλος πάντων. Που και που πηγαίνω στο apple.com/trailers και βλέπω όλα τα νεότερα trailer. Σκέφτηκα πως μπορώ να τεστάρω την υπόθεση μου, η οποία είναι ότι το τρέιλερ (σε συνδιασμό φυσικά με ό,τι ξέρει κανείς για το σκηνοθέτη, ηθοποιούς, κτλ) μπορεί να σου δώσει μια αρκετά καλή ιδέα για το αν θα σου αρέσει μια ταινία ή όχι, και πόσο. Οπότε λέω να κοιτάξω μερικά trailer, να γράψω τις εντυπώσεις μου, αλλά να βάλω και ένα numerical score του πόσο καλή πιστεύω πως θα είναι η ταινία. Συνήθως βαθμολογώ τις ταινίες στο imdb, το οποίο είναι στα δεκά, οπότε μπορώ να δίνω ένα range τιμών στο οποίο είμαι αρκετά σίγουρος ότι θα πέσει η ταινία. Αν όντως το κάνω, και με τη μια-δυο ταινίες το μήνα που βλέπω συνήθως αυτές τις μέρες, σε κανά δύο χρόνια ίσως υπάρχει ένα ενδιαφέρον data set.

Να αναφέρω πως κάτι φίλοι μου το είχαν ψάξει, και στο imdb δίνω on average 1.5 βαθμό κάτω από το μέσο όρο. Χμμ.

Για να δούμε μερικά trailer λοιπόν.

• Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer — H πρώτη ταινία ήταν τρομερή μούφα (ο Αζράι διαφωνεί), και αυτή δε νομίζω να αλλάξει πολλά. Δύο ενδιαφέροντα έχει το τρέιλερ. Πρώτον αποκαλύπτει πως μιλάμε για το FF:RotSS, και όχι το FF2. Ίσως με τα X-Men κατάλαβε η Marvel πως οι αριθμοί σε κάποια φάση τελειώνουν, ή τέλος πάντων φαίνονται τραγικά μεγάλοι. Δεύτερον όλο το τρέιλερ είναι, ουσιαστικά, μια σκηνή, το οποίο σημαίνει πως δε μπορείς να πεις και πάρα πολλά για την ταινία. Ξέρουμε πως οι ηθοποιοί είναι οι ίδιοι, ο σκηνοθέτης είναι ο ίδιος, ο σεναριογράφος είναι ο ίδιος. Μια από τα ίδια λοιπόν; Μάλλον. Η παραγωγή είναι μεγάλη και καλή, αλλά οι ήρωες είναι αρκετά έως πολύ lame, και η δημιουργική ομάδα από πίσω έχει ήδη ένα strike. [πρόβλεψη: 5-6 / 10]
• Transformers — Το χειρότερο trailer που έχω δει εδώ και καιρό; Ίσως. Στην κατηγορία blockbusters με υπογραφή Michael Bay τουλάχιστον. Το πρόβλημα είναι ο ήχος. We get it, είναι το δεύτερο teaser, και όχι πραγματικό trailer, αλλά υπάρχει κάποιος λόγος που τα teaser κρατάνε πολύ λίγο. Το να δείχνεις μισο-αποκαλυπτικά πλάνα δεν είναι καν πρόβλημα, αλλά το ηλίθιο sound effect του “τώρα θα σου δείξω, όχι τώρα, όχι τώρα, τώρα μένουν 30 δευτερόλεπτα και κάνω build up για να χώσω, όχι πλάκα σου έκανα, τώρα θα… τελειώσαμε, ευχαριστούμε, προτιμήστε μας το Μάιο.” Από την άλλη, η ταινία δε θα είναι αναγκαστικά κακή. Μιλάμε για Michael Bay, οπότε το production θα είναι σίγουρα top notch, και φαίνεται και top notch από το trailer. Δεν έχουμε δει transforming καθαρά yet, ούτε κανά ρομπότ να μιλάει, οπότε αν για κάποιο λόγο όλα αυτά δεν είναι τρομερά ξενέρωτα, και η ιστορία δεν είναι τραγελαφικά γελεία, τότε πρέπει να έχει ένα ευχάριστο καλοκαιρινό blockbuster στα χέρια του. Φυσικά, αυτό σημαίνει πως δε θα είναι και τίποτα το ιδιαίτερο η ταινία, αλλά δε νομίζω πως περιμέναμε το trailer να μας το πει αυτό. [πρόβλεψη: 6-7 / 10]
• 300 — Η ταινία βασισμένη στο κόμικ του Frank Miller βασισμένο στην ιστορία των τριακοσίων του Λεωνίδα. Ακολουθεί το Sin City, επίσης adaptation έργου του Frank Miller στο ότι προσπαθεί να φανεί σαν κόμικ, μα δε προσπαθεί τόσο σκληρά. Μην περιμένετε ιστορική αναπαράσταση των Θερμοπυλών, η ταινία θα έχει μπόλικη δόση funky. Το αν θα είναι καλή ή όχι είναι άλλη υπόθεση. Προφανώς μιλάμε για ταινία δράσης, εναλλακτικού χαρακτήρα, με μια δόση αισθητικής πρωτοπορίας και σουρεαλισμού. Όλα αυτά τα πράγματα είναι λίγο hit or miss. Κάτι μου λέει από το trailer, και από το ότι ο σκηνοθέτης έχει κάνει μόνο το Dawn of the Dead πιο πριν, ότι είναι πιο likely να κάνει miss, ή και να κάνει hit, δε θα χτυπήσει τόσο σκληρά. Αν δεν είναι μούφα θα έχει πλάκα όμως, και δε νομίζω να είναι πολύ μούφα. [πρόβλεψη: 5-7 / 10]
• Spider-man 3 — Όλο σε προβλέψιμες action hero movies το έχω ρίξει, το ξέρω. Πάμε μια ακόμα. Πριν από μερικές μέρες βγήκε το καινούργιο trailer για το Spidey 3, και ναι, φαίνεται γαμάτο. Δεν αναγνωρίζω τον κακό super-villain (θα έπρεπε;), αλλά με τη σκηνοθετική/σεναριογραφική ομάδα που μας έδωσε την καλύτερη superhero movie ever (το 2), δεν αμφιβάλλω πως θα είναι μια χαρά. Όσο για Venom; Oh boy. It’s gonna be fun. Αναμένουμε λοιπόν το επόμενο επεισόδιο. [πρόβλεψη: 7 / 10]
• Flags of Our Fathers — Ο Clint Eastwood τελευταία έχει κάνει πολλές αξιόλογες ταινίες. To Flags δεν το έχω δει ακόμα, αλλά φαίνεται αρκετά καλό. Ίσως ενοχλήσει λίγο το πατριωτικό element, αλλά η όλη ιδέα του ότι ακολουθεί τους στρατιώτες στη φωτογραφία, και τη δικιά τους αντίδραση σε όλη αυτή την ιστορία (είναι νομίζω βασισμένη σε βιβλίο που έγραψε ο γιός ενός εκ των τριών επιζήσαντων), μπορεί και να την κάνει κάτι το διαφορετικό. Σίγουρα η δυνατότητα υπάρχει, σεναριακά και σκηνοθετικά. Ποιός ξέρει; [προβλεψη: 7-9 / 10]
• Letters from Iwo-Jima — Η sister-movie του Flags of our Fathers, διάβαζα κάπου πως ο Clint Eastwood άρχισε να κάνει την FouF όταν έμαθε για τα γράμματα του Ιάπωνα στρατηγού εκεί. Η όλη ιδέα των δύο ταινιών/δύο πλευρών είναι αρκετά ενδιαφέρουσα. Η Γιαπωνέζικη φαίνεται να επικεντρώνεται περισσότερο στη μάχη, αλλά ίσως είναι απλώς το trailer. Φαίνεται πιο παραδοσιακή πολεμική αντι-πολεμική ταινία, με το έξτρα ευπρόσδεκτο εξοτικό στοιχείο του ότι είναι στα Γιαπωνέζικα, από σκηνοθέτη που δε μιλάει γρι Γιαπωνέζικα. Πολύ ενδιαφέρουσα, αυτή σίγουρα θα ήθελα να τη δω. [πρόβλεψη: 8-9 / 10]
• Smokin’ Aces — Χαβαλές, τρελό cast, δράση. Αυτό προσπαθεί να κάνει convey το trailer. Τα καταφέρνει μια χαρά. Η παραγωγή φαίνεται πολύ καλή, οι χαρακτήρες φαίνονται ενδιαφέροντες, τα όπλα μπόλικα. Όπως και κάθε αχταρμάς, η μαγεία είναι στο μιξ. Το τρέιλερ το καταφέρνει πολύ καλά, η ταινία θα δούμε. [πρόβλεψη: 6-7 / 10]
• Unconscious — Σεξουαλικό-ψυχιατρικό-τρελό-κωμωδία Ισπανικής παραγωγής στη Βαρκελώνη στις αρχές του αιώνα. To trailer φαίνεται αρκετά funky. Είναι το είδος funky τρέλας όμως που μπορεί να εξαπλωθεί ώστε να πιάσει δύο ώρες; Πιθανότατα. Το μόνο πρόβλημα, σαν κάτι άλλες Ισπανικές τρελοκωμωδίες που έχω δει, είναι μην, προσπαθώντας να κάνει κάτι τέτοιο, το παρακάνει και δημιουργήσει κάτι που παραείναι τρελό για το καλό του. Είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς και τι ακριβώς ρόλο παίζει η εμφανώς Αμερικάνικη εισαγωγή στο trailer — είναι in-movie footage, και συμμερίζονται οι παραγωγοί την ‘oh that crazy turn of the century’ vibe, ή είναι κάτι για το trailer από μερικούς marketing τυπάδες στην Αμερική; Τέλος πάντων, ταινιάρα δε θα είναι, ευχάριστη μάλλον θα είναι, χάλια δε θα είναι, ηλίθια μπορεί να είναι. [πρόβλεψη: 5-7 / 10]
• Blood and Chocolate — Όταν είδαμε το trailer στο σινεμά, υπήρχαν ήδη γελάκια. Η ταινία πρέπει να είναι embarrassment, ακόμα και για το genre. Το Underworld έκανε ήδη το όλο supernatural-ανθρώπινο ειδύλλιο, και αν μη τι άλλο, το B&C φαίνεται να χώνει πολύ περισσότερο γελιότητα στο όλο θέμα. Δείτε το trailer μόνο και μόνο ως απόδειξη του ότι, όχι, ένα trailer δε μπορεί να κάνει θαύματα. Και εσείς το βλέπετε μέσω κάποιου blog — σκεφθείτε για λίγο να είστε σε κάποιο σινεμά, και να αποκαλύπτεται ο τίτλος της ταινίας στο τέλος. Πω πω γέλια… Το όλο ερώτημα είναι πόσο κακή θα είναι η ταινία. Θα είναι βγάζω-τα-μάτια-μου-σας-παρακαλώ-σώστε-με, ή είναι ένα κακό popcorn movie; Τείνω προς το πρώτο, αλλά η ελπίδα για ένα τεσσάρι πεθαίνει πάντα τελευταία. [πρόβλεψη: 2-4 / 10]

Να κάνω μια άλλη πρόβλεψη. Προφανώς το σύστημα έχει πρόβλημα. Αν πάω να δω το Smokin’ Aces σήμερα, και τείνω να του βάλω 5 ή 6, μπορεί η πρόβλεψη μου για 6 ή 7 να με έχει προδιαθέσει ήδη, και να καταλλήξω να του δώσω 6. Στατιστικώς, δεν έχουμε καθαρό πείραμα. Αλλά τι να κάνουμε.

Τι άλλα trailer έχετε δει πρόσφατα, και ποιές ταινίες περιμένετε;