Όπως και να το πει κανείς, όπως και να το δει, η σημερινή κατάσταση είναι απαράδεκτη. Από τη μια έχουμε μια οργάνωση την οποία υποστηρίζουν ξένες δυνάμεις, και παίρνει πρωτοβουλίες που μπορούν να καταδικάσουν μια ολόκληρη χώρα, τη δικιά της χώρα, δίχως να φαίνεται να την πειράζει. Από την άλλη, έχουμε μια κυβέρνηση και λαό, η οποία φαίνεται διατεθειμένη να ισοπεδώσει μια ολόκληρη χώρα, όλους τους γείτονες τους, δήθεν με προσοχή, πιστεύοντας πως έτσι θα πετύχουν μακροχρόνια ειρήνη.
Για να το δούμε πιο προσωπικά το θέμα, ας σκεφτούμε τρία σενάρια.
Πρώτον ας υποθέσουμε πως οι Σλαβο-Μακεδόνες γείτονες μας, ως κράτος, αρχίζουν να μας βομβαρδίζουν, προσπαθώντας να πάρουν τη Θεσσαλονίκη. Κοινώς κανονικός πόλεμος. Θα θέλαμε η κυβέρνηση μας ν’ ανταποδώσει; Προφανώς. Αν όμως είχαμε πυρηνικά, και ο αντίπαλος είχε μερικά τανκς και αεροπλάνα, θα θέλαμε να τους ρίξουμε μια πυρηνική να ησυχάζαμε, ή κάτι τέτοιο θα ‘ταν απαράδεκτο; Αν ο καλύτερος τρόπος να τους νικήσουμε χωρίς πυρηνικές σημαίνει πως θα πεθάνουν αρκετοί, ίσως δεκάδες, στρατιώτες και συμπολίτες μας, τι θα θέλαμε να κάνουμε;
Δεύτερον, ας υποθέσουμε πως δε μας κηρύττει πόλεμο το κράτος, μα μια εξτρεμιστική οργάνωση μέσα στο κράτος, την οποία συμπαθεί και ίσως υποστηρίζει μια μερίδα του λαού τους, έστω και μικρή. Ο στρατός της χώρας όχι μόνο δε συμμετέχει στις επιθέσεις, μα δε φαίνεται να τους βοηθάει καν έμμεσα. Τι θα θέλαμε να κάνει η κυβέρνηση μας; Να ρίξει πάλι την πυρηνική; Αν ήταν λάθος μια φορά πριν, δεν είναι λάθος τώρα δέκα; Να βομβαρδίσει όλη τη χώρα; Να γκρεμίσει τους δρόμους, γιατί μπορεί να τους χρησιμοποιούν τρομοκράτες; Να κόψει το ρεύμα επειδή μπορεί να το θέλουν οι τρομοκράτες; Να κόψει το νερό επειδή μπορεί να το θέλουν οι τρομοκράτες;
Τρίτο υποθετικό σενάριο. Πάμε πίσω στην εποχή του Κοσόβου. Η 17 Νοέμβρη, ακόμα άπιαστη, δε δολοφονεί τον Άγγλο στρατιωτικό attaché, μα βάζει βόμβα στην Αμερικάνικη πρεσβεία. Η Αμερικάνικη κυβέρνηση, ήδη έχοντας την 17Ν στη λίστα του State Department των δέκα πιο καταζητούμενων οργανώσεων στον κόσμο, και πλέον αγανακτησμένη που η Ελληνική κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να τους συλλάβει μετά από είκοσι και βάλε χρόνια, υποψιασμένη πως ίσως δε θέλει να το κάνει, αποφασίζει πως καιρός είναι να κάνει κάτι μόνη της. Ανακοινώνει πως έχει στοιχεία για γιάφκες και κατοικίες της 17Ν, και πως θ’ αρχίσει να βομβαρδίζει το κέντρο της Αθήνας. Ζητάει από τους πολίτες να φύγουν από την πόλη, και όσοι δεν το κάνουν χαρακτηρίζονται πρόσφιλοι στην οργάνωση και ατυχές collateral damage.
Το Ισραήλ είναι σαν τον καουμπόυ που μετακομίζει σε νέο χωριό, όπου κανείς δεν τον πολυχωνεύει, και όπου ξέρει πως υπάρχουν μερικοί συγχωριανοί με μαχαίρια, που προσπαθούν να τον σκοτώσουν, αλλά δεν είναι απόλυτα σίγουρος ποιοί είναι — οπότε παίρνει την καραμπίνα του και αρχίζει να σκοτώνει όποιον τον κοιτάει περίεργα.
Φυσικά υπάρχουν αυτοί που θέλουν να σκοτώσουν τον καουμπόυ μας — και είναι και αυτοί υπαίτιοι στη σφαγή που θ’ ακολουθήσει. Ειδικά αν την αναμένανε και την προκαλέσαν, όπως έκανε η Χεζμπολά.
Τέλος πάντων, αρκετά υποθετικά σενάρια και μαλακίες. Προφανώς ο καθένας φοβάται για τον εαυτό του και την οικογένεια του, και είναι κατανοητό πως φτάνει να πιστεύει πως μπορεί να κάνει πολλά πράγματα για να την προστατεύσει. Και ποιοί είμαστε εμείς στο κάτω κάτω, να του πούμε πως το παρακάνει, όταν οι οικογένειες μας είναι ασφαλείς; Μα γι’ αυτό το λόγο έχουμε νόμους, και έχουμε συμφωνήσει σε κάποιες αρχές και κανόνες συμπεριφοράς. Για να μη ξαναέχουμε έναν Δεύτερο Παγκόσμιο, με όλους του τους τρόμους, που αν μη τι άλλο, το Ίσραηλ θα έπρεπε να θυμάται καλύτερα απ’ όλους μας.
Ας παραθέσω κάτι από τον ντροπαλό,*
Δεν θυμάμαι, τί γράφουν οι σχετικές συνθήκες, αλλά η αρχή της αναλογίας, είναι ό,τι λογικότερο και ανθρωπινότερο μπορεί να υπάρχει ώστε οι εχθροπραξίες να μην κυλήσουν στο χείριστο δυνατό σημείο από την πρώτη στιγμή που ξεσπούν, αλλά να υπάρξει μία ελπίδα να συγκρατηθούν το συντομότερο δυνατόν. Διότι ο πόλεμος είτε “επίσημος”, είτε ανεπίσημος είναι “κακό πράγμα”, όπως θα το έλεγε απλουστευτικά κάποιο παιδί και καταστρέφονται ζωές (φυσικά και ψυχολογικά), περιουσίες, όνειρα, σχέσεις κλπ. Και είναι υποκριτικό να βλέπουμε μόνο τα θύματα της πλευράς που έχουμε επιλέξει και να απαξιώνουμε τα θύματα της άλλης πλευράς. Είτε σε αυτόν είτε σε οποιονδήποτε άλλο πόλεμο.
* Ο οποίος θα μπορούσε ν’ αλλάξει το αγγλόφωνο url του… μπρρρ.
Φυσικά και είναι υποκριτικό και παράλογο να κοιτάμε τα θύματα μόνο μιας πλευράς. Όπως ας πούμε κάνει η Ελευθεροτυπία. Ή όπως κάνουν οι New York Times.
Και τα θύματα είναι θύματα, είτε από τη μια, είτε από την άλλη πλευρά.
Θύματα είχαν οι Ισραηλινοί. Ανοίξτε λίγο CNN, και θα δείτε τα σπίτια, τ’ αυτοκίνητα της Haifa να καίγονται. Η Χεζμπολά βάζει μεταλλικές μπίλιες στις κεφαλές των πυραύλων της — απαράδεκτη τακτική που, μαζί με το ότι τις ρίχνει στα τυφλά σε κατοικημένες περιοχές, δεν αφήνει και πολλές αμφιβολίες για το σκοπό τους.
Όμως δείτε λίγο και άλλα media και θα δείτε και κάτι ακόμα.
Το Ισραήλ δε βάζει μεταλλικές μπίλιες στις βόμβες του. Όμως έχει αρκετά μεγάλες βόμβες ώστε να ισοπεδώσει ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα.
H καταστροφή που έχει υποστεί το Λίβανο δεν είναι καν συγκρίσιμη.
Ναι, η Χεζμπολά άρχισε όλο αυτό το αίσχος. Και το έκανε γνωρίζοντας πως θα υπάρξουν αντίποινα. Αν και μάλλον δεν περίμενε κάτι τέτοιο, σίγουρα περίμενε το Ισραήλ να το παρακάνει, και έτσι να λήξουν και όσες προσπάθειες υπήρχαν στο Λίβανο για την αφόπλιση της.
Μα η αρχή της αναλογικότητας, που έλεγε και ο ντροπαλός, είναι σημαντικότατη. Απλώς επειδή τ’ άρχισε ο άλλος, δε σημαίνει πως πρέπει να τον εξοντώσουμε. Και οι διάφορες προσπάθειες που γίνονται για να δικαιολογηθούν οι υπερβολικές πράξεις του Ισραήλ είναι ενίοτε τραγικότατες, σαν αυτή στους LA Times σήμερα. Ο Μιχάλης τα λέει καλύτερα στο RT. Δεν είναι άμαχοι οι άμαχοι των άλλων ε;
Εγκλήματα πολέμου διαπράτονται και από τις δύο πλευρές. Το φωνάζουν πλέον και τα Ηνωμένα Έθνη. Σιγουρότατα από την απαράδεκτη Χεζμπολά, που σίγουρα πρέπει κάπως να ελεγθεί, και επιτίθεται τυχαία σε αμάχους. Μα πρέπει κανείς να ‘ναι τυφλός για να μην καταλαβαίνει πως και το Ισραήλ είναι εγκληματικό με τη συμπεριφορά του. Τι μπορεί ν’ αποκαλέσει κανείς την ισοπέδωση και ολοσχερή οικονομική καταστροφή μιας χώρας, που δεν προκάλεσε ως χώρα καν, παρά συλλογική τιμωρία;
Κάτι πρέπει να γίνει με τη Χεζμπολά. Σίγουρα η βία δεν είναι μακροχρόνια λύση — για καμία από τις δύο πλευρές. Μα ούτε και η ολοκληρωτική καταστροφή του Λιβάνου μπορεί να είναι λύση.
Περισσότερες φωτογραφίες πιο κάτω. Αν το θέλετε, κάντε κλικ πάνω τους για να πάτε στο flickr, να τις δείτε από πιο κοντά.
Τα είπες όλα…
Νομίζω ότι έγραψες ένα από τα πιο εμπεριστατωμένα, αντικειμενικά και περιεκτικά άρθρα. Μαζί με το σχόλιο σου στο “Γράμμα μιας Ισραηλινής” που λες κάτι που τείνουν άπαντες να το ξεχάσουν:
“Μα γι’ αυτό το λόγο έχουμε νόμους, και έχουμε συμφωνήσει σε κάποιες αρχές και κανόνες συμπεριφοράς. Για να μη ξαναέχουμε έναν Δεύτερο Παγκόσμιο, με όλους του τους τρόμους, που αν μη τι άλλο, το Ίσραηλ θα έπρεπε να θυμάται καλύτερα απ’ όλους μας. […]“
Τέτοιες συμπεριφορές δεν έχουν χώρο ανάμεσά μας. Το λάθος που έκανε η Δύση είναι ότι ανέχτηκε τον πόλεμο στο Κόσοβο και γενικά σε όλη την πρώην Γιουγκοσλαβία για 10 ολόκληρα χρόνια.
Κάποιοι διαπίστωσαν ότι δεν ενοχλούμαστε και σιγά σιγά προωθούν τα συμφέροντα και τις τακτικές τους παντού.
Η απώλεια μνήμης και ημών και Ισραηλινών και όλων των ανθρώπων όπου και αν βρίσκονται είναι το χειρότερο από όλα.
Αν και συμφωνώ πάνω κάτω με την οπτική του post (τηρουμένων των αναλογιών, βέβαια, γιατί θεωρώ πως η επιθετικότητα του Ισραήλ στη δεδομένη χρονική στιγμή δεν έχει προηγούμενο), δεν πιστεύω πως οι παραλληλισμοί και οι παραβολές βοηθάνε στην κατανόηση της κατάστασης. Πέρα από το ότι όλοι μπορούμε να καταλάβουμε τον πόνο των αμάχων, ανεξαρτήτως εθνικότητας, για να κατανοήσει κανείς το μεσανατολικό πρέπει να μελετήσει ψύχραιμα την ιστορία της περιοχής. Κι ως ένα σημείο, οι λαοί της ανατολικής Μεσογείου έχουμε την υποχρέωση να το κάνουμε.
Τα πράγματα και απαράδεκτα είναι και έχουν ξεφύγει από τον έλεγχο. Και ο Περές αλλά και η Χεσμπολάχ έχουν την υποστήριξη μεγάλης μερίδας του πληθισμού. Κάθε βόμβα που πέφτει αυξάνει το μίσος των παλαιστηνίων και την υποστήριξή οτυς στη Χεσμπολάχ. Κάθε παιδί που αφήνει την τελευταία του πνοή καμένο στα χέρια του πατέρα του δημιουργεί έναν ακόμα τρομοκράτη. Το Ισραήλ το γνωρίζει, αλλά παρόλο που για πρώτη φορά ακούστηκαν πριν λίγο καιρό από Ισραηλινά χείλη ότι το παλαιστηνιακό πρέπει να λυθεί, απομακρύνθηκε από το διάλογο. Γιατί; Ίσως γιατί ήθελε να κόψει αυτά ακριβώς τα κεφάλια; Ούτε ο Νασράλα από την πλευρά του είναι ηλίθιος. Χαίρει και αυτός την υποστήριξη του λαού του Λιβάνου και ζητάει να γίνει μια ανταλλαγή αιχμαλώτων. Τις τελευταίες 10 μέρες έχει ζητήσει 3 φορές από το Ισραήλ να σταματήσει τις εχθροπραξίες και να συζητήσουν. Αν το Ισραήλ δεν ήθελε να κάνει ακριβώς αυτή “τη συλλογική τιμωρία”, την οποία εγώ την ονομάζω αφανισμό ενός έθνους του οποίου κατέχει εδάφη, δεν θα είχαν φτάσει τα πράγματα εδώ. Τα ίδια προβλήματα είχε με την Αίγυπτο. Μόλις απελευθέρωσε το Σινά σταμάτησαν πλήρως οι εχθροπραξίες και το θέμα έχει λίξει. Το ίδιο πρόβλημα έχει το Ισραήλ και με την Συρία και με το Λίβανο.
Οι θάνατοι αμάχων και κυρίως παιδιών (αν θεωρήσεις ότι οι ενήλικες έχουν ένα μέρος ευθύνης γιατί στηρίζουν τις κυβερνήσεις/οργανώσεις) είναι απαράδεκτοι. Δεν δικαιολογούνται ούτε οι Ισραηλινοί, ούτε οι παλαιστήνιοι, αλλά δεδομένων των καταστάσεων και της ιστορίας, τους δεύτερους μπορώ να τους κατανοήσω.