Guest blogger — Νίκος (nikolakis78 στο hotmail)
Προσπαθώ να βρω διαφορές στη φιλοσοφία του χτυπήματος των φανατικών ισλαμιστών στους Δίδυμους Πύργους, στο μετρό του Λονδίνου και της Μαδρίτης καθώς και του πρόσφατου χτυπήματος των Ισραηλινών στη λωρίδα της Γάζας. Μια προφανής διαφορά είναι ότι οι πρώτες κατευθύνονται από τρομοκράτες ενώ η τελευταία από την εκλεγμένη δημοκρατικά κυβέρνηση μιας χώρας. Σκεπτόμενος περισσότερο όμως, μήπως τελικά δεν πρόκειται για διαφορά αλλά για ομοιότητα; Συνειδητή δολοφονία αμάχων στο βωμό της εκδίκησης για κάποιους, δικαίωση μακροχρόνιων αγώνων και προστασία κατά του «εχθρού» για άλλους. Την ίδια στιγμή ο δικτάτορας Χουσείν καταδικάζεται σε θάνατο για την δολοφονία αμάχων ιρακινών, ο Μπιν Λάντεν αποτελεί τον υπαριθμό ένα καταζητούμενο της υφηλίου ενώ η κυβέρνηση του Ισραήλ δέχεται παραινετικές εκκλήσεις από Αμερικανούς και ΟΗΕ για αυτοσυγκράτηση. Ευνόητες αντιφάσεις προκύπτουν από τα προαναφερθέντα. Μπορούν εύκολα να ενισχυθούν χαρακτηρίζοντας την κυβέρνηση του Ισραήλ τρομοκρατική. Μπορούν σίγουρα να αναιρεθούν χαρακτηρίζοντας το κείμενο αντισιωνιστικό. Μπορούν όμως και να δικαιολογηθούν λαμβάνοντας υπόψη τον ρόλο του εβραϊκού λόμπι στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Πιθανώς, ο μόνος τρόπος να επιτευχθεί η παγκόσμια ειρήνη είναι η υποταγή των ασθενέστερων λαών στις κυρίαρχες δυνάμεις του Δυτικού κόσμου. Όσο όμως θα υπάρχουν άνθρωποι που χάνουν τα παιδιά τους από ρουκέτες και εχθρικά πυρά, σίγουρα θα υπάρχουν και τρομοκράτες που θα παρασύρουν στο θάνατο αμάχους ή μαχητές της αντίπερα όχθης. Η μόνη διαφορά σε αυτή την κυνική αλληλοεξόντωση ανθρώπων είναι η αξία της ανθρώπινης ζωής στους ανεπτυγμένους και τους υπανάπτυκτους λαούς, η οποία μπορεί να δικαιολογήσει οποιαδήποτε μελλοντική επίθεση στη λωρίδα της Γάζας, στο Ιράν, το Ιράκ ή το Αφχανιστάν.
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ.
Με εκφράζεις απόλυτα.
‘Συνειδητή δολοφονία αμάχων στο βωμό της εκδίκησης για κάποιους, δικαίωση μακροχρόνιων αγώνων και προστασία κατά του «εχθρού» για άλλους.’
Νίκο, υπάρχει άλλη μία διαφορά πέρα από την νομιμοποίηση των ισραηλινών αρχών (ως δημοκρατικά εκλεγμένων φορέων). Απ’οσο θυμάμαι οι ισραηλινοί χτύπησαν στη Γάζα με την πρόθεση να σκοτώσουν τρομοκράτες (δηλαδή ανθρώπους που αποπειράθηκαν να βλάψουν, ή έβλαψαν αθώους), και όχι αθώους πολίτες. Σε μερικές εμπόλεμες καταστάσεις η πρόθεση κάνει τεράστια ηθική διαφορά. Έχω γράψει περισσότερα επ’αυτού εδω.
‘Μπορούν όμως και να δικαιολογηθούν λαμβάνοντας υπόψη τον ρόλο του εβραϊκού λόμπι στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών.’
Το κείμενό σου είναι πολύ μπερδεμένο σε αυτό το σημείο. Τί μπορεί να δικαιολογηθεί; Οι αντιφάσεις; Αν κάποιος σκοτώνει αθώους -απρόκλητα, ή χωρίς πρόθεση- συνιστά δικαιολογία για τις πράξεις του οτι έχει φίλο τον τραμπούκο του χωριού; Σίγουρα παίζει ρόλο οτι του το επιτρέπει ο τραμπούκος, αλλά δεν του δίνει δικαιολογία για να το κάνει.
‘Η μόνη διαφορά σε αυτή την κυνική αλληλοεξόντωση ανθρώπων είναι η αξία της ανθρώπινης ζωής στους ανεπτυγμένους και τους υπανάπτυκτους λαούς, η οποία μπορεί να δικαιολογήσει οποιαδήποτε μελλοντική επίθεση στη λωρίδα της Γάζας, στο Ιράν, το Ιράκ ή το Αφχανιστάν.’
Η ανθρώπινη ζωή έχει αξία, όπως λες, και η αναγνώριση αυτού του γεγονότος από τις δύο πλευρές μπορεί να παίξει ρόλο στον μετριασμό επιμέρους δολοφονικών ενεργειών. Αλλά δεν καταλαβαίνω τι εννοείς όταν γράφεις οτι η αξία της ανθρώπινης ζωής ‘μπορεί να δικαιολογήσει οποιαδήποτε μελλοντική επίθεση’. Αν κάποιοι θέλουν να σώσουν αθώους, τότε δικαίουνται να χρησιμοποιήσουν ανάλογη βία -όχι εναντίον αθώων, αλλά εναντίον εκείνων που διακινδυνεύουν τη ζωή αθώων- για να περισώσουν ό,τι μπορούν. Εντούτοις στο κείμενό σου δεν είναι καθόλου σαφές οτι εννοείς κάτι τέτοιο.
Συνονόματε Νικόλα,
Το κειμενό μου σε αρκετά σημεία είναι κυνικό και ειρωνικό και προσπαθώ να εκφράσω τη γνώμη μου επικροτώντας το αντίθετο. Επέτρεψε μου να μην συμφωνήσω με το σχόλιο σου ότι η πρόθεση κάνει τεράστια ηθική διαφορά, απλά γιατί θεωρώ ότι δεν πρόκειται για πρόθεση αλλά για φτηνή δικαιολογία, που χρησιμοποιείται κατά κόρον σε κάθε παρόμοια επίθεση. Πρόθεση σε αυτά τα χτυπήματα είναι απλά ο τραμπουκισμός και το δίκιο του ισχυρού. Όσον αφορά την αξία της ανθρώπινης ζωής, απλά ειρωνικά θέλω να επισημάνω ότι ο θάνατος ενός Ιρακινού έχει πολύ μικρότερη αξία από αυτόν ενός Αμερικάνου ή Ισραηλινού οπότε αν σκοτώθηκαν 2000 Αμερικάνοι και 2000000 Ιρακινοί τα μεγέθη είναι συγκρίσιμα για αυτούς που σχεδιάζουν τέτοιες επιθέσεις. Η άποψη μου σε μία μόνο γραμμή είναι ότι και οι μεν και οι δε είναι τρομοκράτες, με τη διαφορά ότι οι αδύναμοι έχουν τη δικαιολογία του πόνου και της ζωής χωρίς σημασία….
‘απλά γιατί θεωρώ ότι δεν πρόκειται για πρόθεση αλλά για φτηνή δικαιολογία, που χρησιμοποιείται κατά κόρον σε κάθε παρόμοια επίθεση.’
Δηλαδή δεν πιστεύεις οτι κάνει (ηθική) διαφορά να σε χτυπήσω επειδή σκόνταψα, ίσως επειδή δεν υπολόγισα σωστά, και να σε χτυπήσω εκ προμελέτης, επειδή δεν μου αρέσεις;
Ο τρομοκράτης έχει την πρόθεση -εξ’ορισμού- να σκοτώσει τον (αθώο) Α για να επηρεάσει τον -όχι απαραίτητα αθώο- Β. Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό, η απόφαση κάποιου στρατηγού που δεν λαμβάνει κανένα μέτρο για να περιορίσει τις απώλειες σε αθώους, φερ’ειπείν σε ένα βομβαρδισμό, οφείλει να αξιολογηθεί στην ίδια ζυγαριά με αυτή του τρομοκράτη.
Τίποτα από αυτά που είπα δεν δικαιολογούν τις αποφάσεις του τάδε, ή του δείνα στρατιωτικού επιτελείου, όταν παίρνει τις αποφάσεις που παίρνει. Αλλά είναι σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, να είμαστε σαφείς όσον αφορά τις αναγκαίες συνθήκες για να υπολογιστεί μία ενέργεια ως τρομοκρατική. Γι’αυτό συνεχίζω να πιστεύω οτι η αναλογία που προσπαθείς να προτείνεις δεν είναι εύστοχη.
κοίταξε Νικόλα,
Καταρχάς μην απομονώνεις προτάσεις από αυτά που λέω για να επιχειρηματολογήσεις. Κατά δεύτερον, αυτά που εμένα μου φαίνονται προφανή εσένα σου φαίνονται μη εύστοχα. Οπότε δύσκολα θα συμφωνήσουμε. Ελπίζω να τα πούμε κάποια στιγμή από κοντά και νομίζω ότι θα βρούμε κάποια άκρη γιατί αυτά τα ζητήματα σχετίζονται με αλληλουχίες γεγονότων πολλών δεκαετιών και επιπροσθέτως είναι πολύ ευαίσθητα….Γεια χαρά
Ο τρομοκράτης δεν θεωρεί ότι αυτός που σκοτώνεται είναι αθώος, άρα τα εξ’ορισμού που λες Νικόλα, είναι από την δική σου και μόνο οπτική γωνία.
Επίσης, που ακούστηκε σε ευνομούμενη πολιτεία η απάντηση σε οποιοδήποτε έγκλημα να είναι αεροπλάνα και ελικόπτερα; Δικαστήρια, νόμοι κτλ, εν υπάρχουν; Δεν πρέπει να συλληφθούν και να δικαστούν αυτοί οι άνθρωποι;
Επίσης ο guest-blogger λέει απλά ότι η πρόθεση είναι ψεύτικη. Δεν υπάρχει τρόπος να αποδείξεις αν κάποιος είχε πρόθεση για κάτι ή όχι. Έτσι, αν εγω σκοντάψω και σε χτυπήσω μπορεί να ήταν ατύχημα αλλά μπορεί να λέω και ψέματα απλά επειδή σε μισώ και θέλω να εξοντωθείς.
Τέλος…
The road to hell is paved with good intentions.
‘Ο τρομοκράτης δεν θεωρεί ότι αυτός που σκοτώνεται είναι αθώος, άρα τα εξ’ορισμού που λες Νικόλα, είναι από την δική σου και μόνο οπτική γωνία.’
Ο ορισμός που έδωσα δεν εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται το νόημα του ένας τρελός. Μπορεί ο Μπίν Λάντεν να μην θεωρούσε τον κάθε άσχετο που εργαζόταν στους δίδυμους πύργους (μουσουλμάνων συμπεριλαμβανομένων) ένοχο, αλλά δεν έχει δίκιο.
‘Επίσης, που ακούστηκε σε ευνομούμενη πολιτεία η απάντηση σε οποιοδήποτε έγκλημα να είναι αεροπλάνα και ελικόπτερα;’
Ποιός μίλησε για ευνομούμενη πολιτεία; Ο Νίκος μιλά για εμπόλεμες καταστάσεις μεταξύ κρατών ή ομάδων πολιτών.
‘Δεν υπάρχει τρόπος να αποδείξεις αν κάποιος είχε πρόθεση για κάτι ή όχι. Έτσι, αν εγω σκοντάψω και σε χτυπήσω μπορεί να ήταν ατύχημα αλλά μπορεί να λέω και ψέματα απλά επειδή σε μισώ και θέλω να εξοντωθείς.’
Μπορεί να μην είναι δυνατόν να αποδείξεις οτι κάποιος είχε την τάδε ή την δείνα πρόθεση, και τότε θα πρέπει να βασιστείς σε άλλα στοιχεία που κάνουν (ηθική διαφορά). Ωστόσο η απονομή δικαιοσύνης έχει να κάνει με την διερεύνηση ατομικών, ή συλλογικών, προθέσεων. Γι’αυτό άλλωστε τα δικαστήρια και ο νόμος αφιερώνουν τόσο χώρο και χρόνο για τη διερεύνηση αυτών.
Νικόλα (του θεωρείν) φαίνεσαι μπερδεμένος. Ο έτερος Νικόλας νομίζω πως ξεκαθάρισε, την εξ’αρχής σαφή, θέση του — δε καταλαβαίνω προς τι η πολυλογία.
Δεν διέκρινα πουθενά τον συγγραφέα να μην αποδέχεται τη διαφορά που έχει η πρόθεση σε μια επιθετική/δολοφονική ενέργεια. Αντιθέτως, ξεκαθάρισε πως συμφωνεί αλλά δεν δέχεται τη προπαγάνδα-για-αφελείς πλασαρισμένη ως πρόθεση στην οποία βασίζουν την (αδύναμη) ηθική βάση των πράξεων τους οι συνήθεις επιτιθέμενοι. Νομίζω πως η απάντηση του συγγραφέα είναι απολύτως σαφής και η τοποθέτηση του (αν και ατεκμηρίωτη) λογικά συνοχική — δε βλέπω που ακριβώς κόλλησες.
Σχετικά με το θέμα της πρόθεσης — πρέπει να αποφασίσεις αν αναφέρεσαι στην πραγματική πρόθεση (όπως θα διαφαινόταν από τη σκοπιά του ‘εξωτερικού’/αντικειμενικού παρατηρητή — του Θεού) που γνωρίζει και αναλόγως κρίνει την ηθική αξία μιας πράξης ή αν αναφέρεσαι στην υποκειμενική/δηλωθείσα/ημιφανή πρόθεση όπως την εκλαμβάνουμε εμείς ως μέλη μιας διεθνούς κοινότητας. Στη δεύτερη περίπτωση, η οποία είναι και η μόνη άξια λόγου σε πρακτικό επίπεδο εκτός αν τρέφουμε αυταπάτες, ο Άζραι έχει απόλυτο δίκιο και η αναφορά των δικαστηρίων/νόμου είναι άσχετη και παραπλανητική — η αντίδραση του, πολύ σωστά, αφορούσε την λογική βάση του επιχειρήματος σου στη πρόθεση του επιτιθέμενου, και αυτή πολλές φορές στη πράξη δε μπορείς να την γνωρίζεις έστω και αν έχεις στη διάθεση σου νομικούς θεσμούς.
Δεν νομίζω οτι υπάρχει κάτι μπερδεμένο σε κάποιο από τα σχόλιά μου.
Ο Νίκος επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των προθέσεων για κάποια είδη πράξεων (όπως αυτές μέσα στον πόλεμο) και εγώ αμφισβήτησα αυτό του το εγχείρημα (μεταξύ άλλων).
Βεβαίως αναφερόμουν στην πραγματική πρόθεση, και όχι στη δεδηλωμένη πρόθεση (η πραγματική πρόθεση μας απασχολεί από ηθικής άποψης). Οτι δεν μπορείς να γνωρίζεις την πραγματική πρόθεση του πράττοντος υποκειμένου δεν σημαίνει οτι δεν κάνει ηθική διαφορά αν την ξέρεις (δες το σχόλιό μου πάνω από το δικό σου).
Μα τότε Νικόλα, ο τρομοκράτης δεν έχει την πρόθεση να σκοτώσει αθώους, αλλά ανθρώπους που σητρίζουν τα εγκλήματα εναντίον του. Η πραγματική του πρόθεση, δεν έχει σχέση με την δική του οπτική γωνία; Πως τον κρίνεις ηθικά. όταν ερμηνεύεις μόνος σου τα κίνητρα και τις προθέσεις του; Κρατάς και το πεπόνι και το μαχαίρι…
Επίσης, δεδομένουν ότι δεν υπάρχει κράτος Παλαιστινιακό, και ότι οι παλαιστίνιοι έχουν μια Αρχή αλλά υπάγονται στο Ισταήλ και δεδομένου ότι η τρομοκρατία ήταν έγκλημα διαπραχθέν μέσα στο Ισραήλ και δεδομένου ότι το Ισραήλ είναι μια ευνομούμενη πολιτεία… You get my point. Δεν μπορείς να μιλάς για πόλεμο μεταξύ δύο κρατών, γιατί δεν έχουμε κράτη. Και όταν μιλάς για πόλεμο μεταξύ ομάδων ανθρώπων, εννοείς ότι στο Ισραήλ έχουμε εμφύλιο; Αν είναι εμφύλιος, τότε, όλοι είναι collateral, no? Στον έρωτα και στον πόλεμο όλα επιτρέπονται, no?
Το γενικότερο πρόβλημα που διακρίνω Νικόλα, είναι ότι προσπαθείς να καθορίσεις εσύ τις προθέσεις του καθενός και να τις κρίνεις ηθικά βάσει αυτού και από την δική σου οπτική γωνία. Ο τρομοκράτης από μόνος του δεν πιστεύει ότι κάνει κάτι κακό, και γι’αυτό το κάνει!
Στο κάτω κάτω, μπορώ να σου πω ότι οι τρομοκράτες απαγάγουν ανθρώπους που σητρίζουν την πολιτική της κυβέρνησης του Ισραήλ εναντίον τους και με στόχο να μην υπάρξει ποτέ παλαιστινιακό κράτος και να καταπιέζεται η μειονότητα και ότι οι κυβερνόντες το Ισραήλ είχαν πρόθεση απλά να εξοντώσουν μερικές δεκάδες παλαιστινίους γιατί δεν τους αρέσει η φάτσα τους.
Όσο σίγουρος είμαι εγώ για αυτό, άλλο τόσο είσαι και εσύ για τις προθέσεις που ισχυρίζεσαι ότι έχουν οι τρομοκράτες και το Ισραήλ. Δεν είμαστε μέσα στα κεφάλια τους και δεν ξέρουμε, άρα δεν μπορούμε να κρίνουμε και το ηθικό στοιχείο όπως το θέτεις εσύ.
Μπορούμε να πούμε μετα βεβαιότητας, ότι αμφότεροι έχουν γραμμένους στα παλιά τους τα παπούτσια τους απλούς ανθρώπους και σκοτώνονται δεκάδες στον βωμό του εθνικισμού και της χάραξης συνόρων ανάμεσα σε ανθρώπους που θα ζούσαν καλύτερα αν δεν υπήρχαν σύνορα πουθενά στον πλανήτη. Και αυτό σε τελική ανάλυση νομίζω θέλει να πει και ο guest.
Όχι πιστεύω πως δεν το επιχείρησε, κατάλαβες λάθος — και έστω πως είχες (εύλογες) αμφιβολίες σχετικά με το τι επιχειρεί, η απάντηση του στο σχόλιο σου είναι παντελώς ξεκάθαρη όσον αφορά στο νοήμα και το ύφος του κειμένου του.
Εγώ, πάλι, αντιλαμβάνομαι πως ο Νίκος παίζει με τον σαρκασμό, με την αντίφαση με σκοπό να αναδείξει τη ματαιότητα της αποδοχής των δεδηλωμένων προθέσεων και την ανηθικότητα της πολιτικής που παρ’ότι κρύβεται πίσω από ένα λεπτό πέπλο ηθικονομικής προστασίας, είναι συχνά καθ’όλα πανομοιότυπη με τη πολιτική και τη συμπεριφορά στην οποία επιτίθεται.
Ο Νίκος δεν θεωρητικολογεί σχετικά με την σημασία (ή έλλειψη αυτής) της πραγματικής πρόθεσης — την οποία (πρόθεση, όχι σημασία) ούτως ή άλλως δε γνωρίζει ή θα μπορούσε να γνωρίζει κανείς. Δε διαφωνέι με την ηθική σημασία της πρόθεσης. Αντιθέτως, τη δέχεται και θα έλεγε κανείς πως το κείμενο του, η ανησυχία του, είναι αυτή καθεαυτή κινητήριος και απόδειξη της σημασίας που προσδίδει στην ηθική αξία της *πραγματικής* πρόθεσης. Καταπιάνεται, όμως, με την πρακτική πλευρά, τη πραγματιστική αλήθεια. Γράφει καυστικά, σαρκαστικά, την άποψη του για την διεθνή υποκρισία και κατάχρηση αυτής της ηθικής αξίας όπως συμβαίνει σήμερα. Απ’ότι καταλαβαίνω από τα προγραφόμενα συμφωνεί μαζί σου θεωρητικά, όμως εκεί έγκειται και η διαφορά: ο Νίκος φαίνεται να πιστεύει πως η συμφωνία σας/μας στο θεωρητικό επίπεδο ουδεμία σχέση έχει με τη πραγματικότητα. Διακρίνω αληθή σημεία στην κριτική του, αν και φυσικά σε πολλά ζητήματα με τα οποία πολύ συνοπτικά καταπιάνεται τα ηθικά διλήμματα είναι τεράστια και ιδιαιτέρως πιο πολύπλοκα από το γραμμικό, ισοπεδωτικό τρόπο με τον οποίο τα παρουσιάζει.
Εν τέλει λοιπόν το όλο νόημα του Νίκου, όπως το εκλαμβάνω εγώ, βρίσκεται στον λογικό αντίποδα του δικού σου:
“Ναί, δέχομαι πως η πρόθεση μιας πράξης έχει ηθική αξία, όμως όταν η πρόθεση αυτή 1) δεν μπορεί να εξακριβωθεί στη πράξη, 2) χρησιμοποιείται μολαταύτα ως μη-αποδεδειγμένο κριτήριο προς ηθική ανύψωση μιας αμφιλεγόμενης και πιθανόν ηθικά ανεπίτρεπτης πράξης, τότε το γεγονός αυτό δεν έχει καμία μα καμία σημασία όσον αφορά στη δικαιολόγηση της πράξης αυτής”.
ΕΞΟΡΓΙΣΜΕΝΟΣ
πολύ χαίρομαι που το πρώτο άρθρο μου στο σπιτάκι έχει προκαλέσει τόσο διάλογο. Σας πληροφορώ ότι γράφτηκε στις 5 το πρωι και για αυτο το λόγο είναι τόσο συνειρμικό και ίσως λίγο χαοτικό.Πιστεύω όμως ότι τα νοήματα που θέλει να περάσει είναι κατανοητά αν κάποιος κοιτάξει τη γενική εικόνα και δεν επικεντρωθεί αυτόνομα σε κάθε πρόταση. Συνεχίζω λοιπόν. Κοιτάξτε τι διάβασα μόλις στην ελευθεροτυπία και επιστρέφω εξοργισμένος….
“Με σύνθημα «θα γυρίσουμε το ρολόι του Λιβάνου 20 χρόνια πίσω», ο ισραηλινός στρατός εισέβαλε στον νότιο Λίβανο, αντιδρώντας στη σύλληψη δύο στρατιωτών του από τη Χεζμπολά. Εμπλέκεται έτσι σε διμέτωπο πόλεμο. Στο μέτωπο της Γάζας σκοτώθηκαν χθες 23 άτομα, μεταξύ τους και οικογένεια με 7 παιδιά, που ξεκληρίστηκε. Σύσσωμη η διεθνής κοινότητα καταδικάζει την ενέργεια της Χεζμπολά και καλεί το Ισραήλ σε αυτοσυγκράτηση.”
Ρε παιδιά μιλήστε εσείς για πρόθεση και ηθική στα χτυπήματα. Εγώ αυτό που βλέπω είναι ότι συνεχίζουν στο βωμό της πρόθεσης και της ηθικής να ξεκληρίζουν αθώες οικογένειες… Και σταματάω εδώ γιατί αν συνεχίσω θα αρχίσει να με κυνηγάει η “Μονάστ” από αύριο…. Μάλλον τελικά έχετε δίκο ότι η ομοιότητα που προτείνω δεν είναι ενδεικτική….. Είναι προφανής η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων που περιέγραψα…. ( Όμως από την ανάποδη, και ο νωόν νοείτο). Και όσες σελίδες και αν γράψετε, είμαι κάθετος ότι οι κύριοι αυτοί είναι δολοφόνοι εν ψυχρώ…. Τώρα αν θέλετε να κάνουμε σύγκριση μεταξύ δολοφόνων εν ψυχρώ και τρομοκρατών, μπορούμε να συγκρίνουμε και τον Χίτλερ με τον “Γεώργιο το Β”….
Νίκο, δεν έχω πρόβλημα να προσυπογράψω τη θέση σου οτι
‘η πρόθεση μιας πράξης έχει ηθική αξία, όμως όταν η πρόθεση αυτή 1) δεν μπορεί να εξακριβωθεί στη πράξη, 2) χρησιμοποιείται μολαταύτα ως μη-αποδεδειγμένο κριτήριο προς ηθική ανύψωση μιας αμφιλεγόμενης και πιθανόν ηθικά ανεπίτρεπτης πράξης, τότε το γεγονός αυτό δεν έχει καμία μα καμία σημασία όσον αφορά στη δικαιολόγηση της πράξης αυτής”.
γιατί ουδέποτε το αρνήθηκα.
Η στάση του Ισραήλ είναι ωμή και απαράδεκτη, αλλά όχι πρωτίστως λόγω των προθέσεων του Ολμέρτ, ή των στρατιωτικών του Ισραήλ. Αν σε ενδιαφέρει μπορείς να δεις αυτό.
Azrai, γράφεις ‘Ο τρομοκράτης από μόνος του δεν πιστεύει ότι κάνει κάτι κακό, και γι’αυτό το κάνει’
Δεν είμαι σίγουρος γι’αυτό, επειδή δυσκολεύομαι να δεχτώ οτι ένας τρομοκράτης πιστεύει οτι ένα δίχρονο μωρό δεν είναι αθώο.
Αλλά ακόμα κι αν το δεχτώ, δεν χρειάζεται να μετριάσω τη θέση μου. Εκείνο που διακρίνει την τρομοκρατία από τον τακτικό πόλεμο είναι οτι η πρώτη στοχεύει απευθείας στη δολοφονία ή στη σοβαρή ζημία του αντιπάλου, ενώ ο δεύτερος όχι απαραίτητα.
cosmix, αντιλαμβάνομαι την ειρωνική διάθεση του κειμένου του Νίκου, απλά βρίσκω τις ίδιες τις (υποδηλούμενες) παρατηρήσεις, και τον τρόπο που αποδίδονται, άστοχες.
Το ερώτημα αν η στάση του Ισραήλ είναι τρομοκρατική δεν είναι ‘πραγματιστικό’, όπως λες, αλλά κατ’εξοχήν θεωρητικό -αν και σίγουρα θα χρειαστούμε ‘πραγματολογικά’ στοιχεία. Για να το καταφέρουμε, πρέπει να βρούμε αναγκαίες και επαρκείς συνθήκες για τη τρομοκρατία, και να δούμε αν η πολιτική του Ισραήλ τις πληρεί. Αυτό είναι πιστεύω θεωρητικό εγχείρημα.