Σπιτάκι

Πριν από κανά δυό βδομάδες αρχίσαμε ένα διάλογο περί πανεπιστημίων, αρχικά με ένα δικό μου άρθρο, και μετά με ένα του Αζράι. Πολύ ενδιαφέρον είχαν και τα σχόλια, και θέλω να ευχαριστήσω όλους που συμμετείχαν.

Το πρώτο μου άρθρο ήρθε μ’ αφορμή το ότι ο Αζράι και ο Μορφέας χάνανε τις εξεταστικές τους, και έτσι και την αποφοίτηση τους αυτό το καλοκαίρι. Το σημερινό έρχεται μ’ αφορμή το σημερινό άρθρο του Μιχάλη από το Ιστολόγιο. Επίσης θέλω να μιλήσω για το άρθρο του Κώστα Μπέη που αναφέρει στην Ελευθεροτυπία, καθώς και περί των σχολίων του Daarthir the Abban. Επειδή λοιπόν το άρθρο αυτό μου βγήκε γιγάντιο, το χώρισα σε τέσσερα διαφορετικά κομμάτια [1 2 3 4], μήπως και το διαβάσει κανείς.

Από που ν’ αρχίσουμε λοιπόν; Πριν μπω στο κάθε άρθρο, ας πω γενικότερα μερικά πράγματα για το πως βλέπω το θέμα. Πρώτον το disclaimer. Λέει ο Αζράι στο τέλος του άρθρου του,

Τα προβλήματα είναι πολλά και αγαπητοί συγκάτοικοι (πλην Λεωνίδα) δεν νομίζω ότι μπορείτε να τα καταλάβετε αν δεν τα έχετε ζήσει. Φανταστείτε μόνο ότι ο Σύλλογος αποφοίτων ελληνικών ιατρικών σχολών ΔΕΝ ΜΙΛΑΕΙ ΚΑΝ με τον ΣΦΙΑ, γιατί ο πρώτος θέλει εξετάσεις για ειδικότητα και ο δεύτερος όχι.

Οπότε ναι, δεν τα έχω ζήσει. Προπτυχιακά έκανα στην Αγγλία, και τα τελευταία πέντε χρόνια είμαι για διδακτορικό Αμερική. Σχολείο ήμουν μόνο δημοτικό και πρώτη Λυκείου σε δημόσιο, αν θέλετε να μιλήσουμε και για τότε. Αυτό δεν πιστεύω πως σημαίνει πως οι έξω δεν καταλαβαίνουμε προβλήματα όταν τα βλέπουμε, ή πως δεν έχουμε μια αίσθηση του τι θα μπορούσε να γίνει καλύτερα.

Εξάλλου αυτό πιστεύω πως είναι το κύριο πρόβλημα των Ελληνικών πανεπιστημίων, και άλλων τομέων της χώρας δηλαδή — η νοοτροπία.

Ο Μιχάλης λέει

5. Καμία κυβέρνηση ποτέ, δεν έχει διατυπώσει μακροπρόθεμους στόχους για το πώς θα ήθελαν να γίνουν τα ΑΕΙ. Δεν έχει παρουσιάσει δηλαδή μια ρεαλιστική (ή μη) κατευθυντήρια φιλοσοφία / σχέδιο. Όλες οι αλλαγές γίνονται ή στα κουτουρού ή για την εξυπηρέτηση βραχυπρόθεσμων στόχων.

Σύμφωνοι. Γι’ αυτό λοιπόν, η σημερινή επιλογή, και ο σημερινός διάλογος, δε θα έπρεπε να είναι για πρόχειρες, μυωπικές λύσεις, μα για το τι χρειάζεται η τριτοβάθμια εκπαίδευση μακροπρόθεσμα.

Μιλώντας για διάλογο, μακάρι να είχαμε καλό και διαφανή διάλογο, ανοιχτό σε όλους, όπως ζητάει ο Λεωνίδας Ηρακλειώτης στο Αναθεώρηση.org. Δυστυχώς το βλέπω χλωμό.

Και αυτό που χρειάζεται το πανεπιστημιακό σύστημα είναι ποιότητα, σοβαρότητα, θέληση και χρηματοδότηση. Ένα πανεπιστήμιο δύο πράγματα κάνει — έχει διδακτικό έργο, και ερευνητικό κέντρο. Τα περισσότερα πανεπιστήμια επικεντρώνονται είτε στο ένα είτε στο άλλο.

Όταν το Harvard ψάχνει για νέους καθηγητές, το τελευταίο που τους ενδιαφέρει, για τα περισσότερα departments τουλάχιστον, είναι πόσο καλοί καθηγητές είναι. It’s all about the research. Απεναντίας, η έρευνα στο Swarthmore, ένα από τα καλύτερα liberal arts colleges, δεν είναι όσο σημαντική όσο το να φαίνεται κανείς καλός και ενθουσιώδης καθηγητής.

Στην Ελλάδα ούτε το διδακτικό έργο γίνεται πάρα πολύ καλά, ούτε το επιστημονικό. Και αν παίζει ρόλο η μη επαρκής χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Σίγουρα, είναι τραγικό που είμαστε εικοστοί στους 25 της ΕΕ ως ποσοστό του ΑΕΠ στη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, μα υπάρχουν πολλά πράγματα που γίνονται και χωρίς χρήματα.

Τέλος πάντων, αρχίζω να χάνω τον ειρμό μου, και βιάζομαι, οπότε πάμε παρακάτω.

Τι θα ήθελα να δω σε 30 χρόνια στην Ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση; Υγιή, σοβαρά, δημόσια ΑΕΙ, να συνεργάζονται και να συνυπάρχουν με μη-κρατικά, μη-κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Να δημιουργηθεί μια υγιή ακαδημαϊκή κοινότητα, με ανταλλαγή ιδεών, εξάλλειψη του inbreeding, περισσότερο πάθος για δουλειά, και λιγότερη νοοτροπία δημοσίου υπαλλήλου ή ακαδημαϊκού ελιτισμού.

Συνεχίστε στο δεύτερο μέρος.