Σπιτάκι

DISCLAIMER: Αυτό το post μου πήρε (πολύ) περισσότερη ώρα να το γράψω απ’ όσο ήμουν στην ομιλία, μαζί με την αναμονή. Οπότε ελπίζω να το διαβάσουν περισσότερα από ένα άτομα. Ακολουθεί sales pitch. Για τον Αμερικανολάτρη: διάβασε να δεις πως δεν είναι όλα ωραία και ρόδινα, για την ακρίβεια πως πολλά είναι αρκετά χάλια. Για τον αντί-Αμερικάνο: διάβασε να δεις γιατί υπάρχουν τόσοι πολλοί Αμερικανολάτρες, γιατί ακόμα και στα χάλια τους, πολλά πράγματα ακόμη σχετικά δουλεύουν. Ε, και αν δε πιστείς, θα έχεις πολλά να τους χώνεις τουλάχιστον.

Σήμερα το Goldman School of Public Policy είχε ως καλεσμένο του τον Joe Wilson, τον άντρα της Valerie Wilson Plame. To format ήταν συζήτηση με τον Μichael Nacht, τον dean της σχολής. Γενικά φοβόμουν πως θα ήταν μια από τα ίδια, απλά μια επανάλυψη όσων είχα ήδη διαβάσει στα διάφορα νέα, op-eds, και blogs για την ιστορία. Ευτυχώς είχε αρκετό νέο ενδιαφέρον υλικό, και ο ίδιος ο Wilson ήταν πολύ ενδιαφέρον άτομο.

Πριν αρχίσω, μια σούμα για όσους δεν έχουν ιδέα για το τι μιλάω. (Μπορείτε επίσης να ακολουθήσετε τα άνωθεν link στην wikipedia.) Η υπόλοιπη χώρα μπορεί να μην το έχει πάρει πρέφα, μα η Washington DC τελευταία έχει φαγωθεί με το λεγόμενο Plamegate. Ίσως έχετε ακουστά την Judith Miller, την ρεπόρτερ των ΝΥ Τimes. Ίδιο σκάνδαλο. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το 2002, ο Λευκός Οίκος προσπαθούσε να αρχίσει πόλεμο με τον Σαντάμ. Ο λόγος ήταν απλός, και στην αρχή τον παραδεχόντουσαν ανοιχτά: regime change. Ψάχναν βέβαια για κάποια δικαιολογία, και εκεί τους ήρθε (μέσω Ιταλικής intelligentsia απ’ ότι φαίνεται τώρα) μια κατηγορία, μαζί με κάτι ‘αρχεία’ που δείχναν πως ο Σαντάμ είχε αγοράσει, ή προσπαθήσει να αγοράσει, 500 τόνους yellow cake ore από τον Νίγηρα, το οποίο ore μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή πυρηνικών όπλων. H CIA έστειλε στον Νίγηρα τον Joe Wilson, παλαιό Αμερικάνο διπλωμάτη, για να δει αν τα ‘αρχεία’ ήταν αυθεντικά ή όχι. Αυτός γύρισε και τους είπε πως δεν ήταν, μα η ύπαρξη των αρχείων χρησιμοποιήθηκε για να πουλήσουν τον πόλεμο ούτως ή άλλως. (Στο State of the Union [SOTU] Address του Bush το 2003, χρησιμοποίησε τις infamous ‘16 λέξεις’, όπου είπε πως οι Άγγλοι αναλυτές είχαν στοιχεία πως ο Σαντάμ προσπαθούσε να αγοράσει πυρηνικά.) Ο πόλεμος έγινε ούτως ή άλλως, και αφού οι Αμερικάνοι μπήκαν στο Ιράκ και δε βρήκαν τίποτα, στις 6 Ιουλίου 2003, ο Wilson έγραψε ένα Op-ed που εμφανίστηκε στους NYT, όπου έλεγε πως ‘ναι, δε βρίσκουμε τίποτα, και εγώ δεν είχα βρει τίποτα όταν είχα πάει στην Αφρική να τσεκάρω, και όμως η κυβέρνηση τότε με έγραψε.’

Εκεί αρχίζει και το δεύτερο μέρος του σκανδάλου. Όχι μόνο η κυβέρνηση έγραψε τον Wilson, αλλά αφού βγήκε και άρχισε να το λέει, πέρασε στην αντεπίθεση. Μέρες αφού δημοσιεύθηκε το άρθρο του στους ΝΥΤ, ο Robert Novak δημοσίευσε ένα άρθρο στην Washington Post όπου ανέφερε, αρκετά casually, πως η γυναίκα του Wilson δουλεύει στην CIA, και άφησε να εννοηθεί πως αυτή έβαλε να τον στείλουνε στον Νίγηρα, για να κάνει λίγες πληρωμένες διακοπούλες ο αντρούλης της. Το πρόβλημα; Η Valerie Plame ήταν μυστικός πράκτορας της CIA, και μάλιστα δούλευε σε nonproliferation of WMDs. Φυσικά τη πληροφορία του την έδωσαν ‘anonymous white house sources.’

Σκάνδαλο λοιπόν. Ο Λευκός Οίκος πολύ προφανώς προσπαθεί να κάνει smear κάποιον που λέει πράγματα που δεν του αρέσει, χρησιμοποιώντας ηλιθιωδώς weak arguments περί νεποτισμού. Και δεν προσπαθεί απλώς να τον κάνει smear, αλλά ο Λευκός Οίκος του ‘wartime president’, που είναι τόσο καλός και αφοσιωμένος σε θέματα national security, ουσιαστικά καρφώνει έναν undercover agent του σε WMDs, και ποιός ξέρει πόσους άλλους που είχαν πάρε-δώσε μαζί της, κάνοντας πιθανότατα πολύ σοβαρή και πραγματική ζημιά στο national security. Aν δεν είναι όλα αυτά αρκετά, να σημειώσω πως το να αποκαλύψεις την ταυτότητα μυστικού πράκτορα σε κάποιον που δεν έχει το σωστό clearance, ενώ ξέρεις πως ο πράκτορας είναι μυστικός, είναι έγκλημα με βάση ένα νόμο του 1982 νομίζω. Η αντίδραση του Bush; Pretty much ‘just leave me alone.’

Η CIA φυσικά δεν ήταν εξίσου έτοιμη να τα παρατήσει, και πίεσε για federal investigation. Μετά από δύο χρόνια, αρχίσαν τα αποτελέσματα. Στις αρχές του καλοκαιριού, ο Patrick Fitzgerald, επικεφαλής της δίωξης, άρχισε να απειλεί δημοσιογράφους, ένας από τους οποίους ήταν και η Miller των NYT. Ήθελε να ξέρει ποιός τους έδωσε το όνομα της Plame, και ήταν διατεθημένος να τους χώσει φυλακή εαν δεν το δίνανε. Τότε άρχισε μια γελοία ιστορία, όπου όλοι εκτός από την Miller δεχτήκανε να δώσουνε τα στοιχεία τους. Η Miller αποφάσισε να μην το κάνει, και καλά για να προστατεύσει την εχεμύθεια μεταξύ δημοσιογράφων και των ανώνυμων πηγών τους, κάτι στο οποίο την υποστήριξε και το μεγαθήριο όπου εργαζόταν. Καταλαβαίνω γιατί το έκανε η Miller, μα οι ΝΥΤ πραγματικά θα έπρεπε να είναι λίγο πιο σοβαροί. Άλλο το να προστατεύεις έναν whistleblower, και άλλο το να προστατεύεις έναν εγκληματία.

Η Miller πήγε φυλακή λοιπόν, για 82 νομίζω μέρες, ώσπου τα παράτησε και αποφάσισε να καταθέσει. Ως αποτέλεσμα, τώρα έγινε indicted, στις 28 Οκτωβρίου 2005, ο Scooter Libby, το δεξί χέρι του Cheney. Κατηγορείται πως ψεύδεται, και για obstruction of justice, και όχι για το έγκλημα του ότι πούλησε την ταυτότητα ενός μυστικού πράκτορα. Ο λόγος φυσικά είναι το ότι είναι πολύ πιο δύσκολο να τσακώσεις κάποιον σ’ αυτό το θέμα, ειδικά επειδή πρέπει να αποδείξεις πως ήξερε ακριβώς τι έκανε. Πάντως για όποιον δει τα στοιχεία της δίκης, είναι αρκετά προφανές το τι έκανε ο άνθρωπος. Μέχρι στιγμής την έχει σκαπουλάρει ο Karl Rove, το δεξί χέρι του Bush, o oποίος είναι σχεδόν εξίσου προφανές πως έβαλε το χεράκι του, απλά δεν τον έπιασε κανείς να προσπαθεί να το καλύψει ηλιθιωδώς. Το όλο σκάνδαλο έχει δημιουργήσει αρκετά προβλήματα για τον Bush τελευταία, αν και μάλλον ο χρόνος πάλι θα τα γιατρέψει όλα.

Τέλος πάντων. Αυτό είναι ένα σχετικά μικρό wrap-up του τι έγινε. (Αααργκ, αυτό το post θα πάρει ώρες!) Ας μπούμε στα σημερινά.

Η ουρά ήταν τεράστια. Έφτασα εκεί στις 6:20, και το όλο event θα άρχιζε στις 7:30. Υπήρχε ήδη αρκετός κόσμος εκεί για να γεμίσει η αίθουσα, ή τουλάχιστον έτσι μου φάνηκε. Επίσης ενδιαφέρον είχε ο κόσμος. Αν περιμένουμε activism από την νεολαία σε αυτή τη χώρα, θα περιμένουμε πολύ καιρό. Το Berkeley γενικά είναι διάσημο ως liberal πόλη και πανεπιστήμιο, και η ομιλία ήταν στο International House. Δυστυχώς θα ήθελα να σας ενημερώσω πως το Berkeley πια είναι μόνο liberal πόλη. Το πανεπιστήμιο μπορεί να έχει το Free Speech Cafe, μα ως εκεί πάει πάνω-κάτω. Λογικό δεν είναι; Οι περισσότεροι καθηγητές είναι λεφτάδες, και οι μαθητές δεν πάνε στο πανεπιστήμιο για να διαδηλώσουν, πάνε για να ξεσκιστούν για τέσσερα χρόνια, και να πάρουν μια δουλειά που να πληρώνει με έξι νούμερα ετησίως. (Να ξεσκιστούν—στο διάβασμα φυσικά—τόσο πολύ, που το 80% των καφετεριών του Berkeley είναι βιβλιοθήκες. Από τα αγαπημένα μου graffiti στο Berkeley, πριν την ξαναβάψουνε, ήταν κάτι στην τουαλέτα του Cafe Milano, που πάνω κάτω έλεγε: ‘Πανύβλακες άντρες του Berkeley, σταματήστε να διαβάζετε και κυνηγήστε καμιά γκόμενα, θέλουμε να πηδηχτούμε και λίγο!’) Τέλος πάντων, ο κόσμος γενικά ήταν σχεδόν εξ’ ολοκλήρου πάνω από 40, για να μην πω πάνω από 50. Θα έμπαινα ούτως ή άλλως νομίζω, αλλά πέτυχα μια πρώην graduate μαθήτρια μου, η οποία έψαχνε τον γκόμενο της. Ο γκόμενος της ήταν απόφοιτος του school of public policy, και είχε ειδική πρόσκληση, και δεν έπρεπε να κάτσει στην ουρά. Οπότε όχι μόνο δε περιμέναμε με τους κοινούς θνητούς, αλλά κάτσαμε και στην πέμπτη σειρά. (Mwa haha.)

Εν καιρώ η συζήτηση άρχισε. Τι είπανε λοιπόν; Πολλά και διάφορα. Δεν κράταγα σημειώσεις, αλλά ιδού τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα που θυμήθηκα. Η όλη φάση είναι λίγο brainstorming, οπότε θα με συγχωρέσετε αν πολλά δε βγάζουν νόημα. Προσπάθησα, αλλά έχω και άλλα πράγματα να κάνω. (Τουλάχιστον έτσι θέλω να πιστεύω.)

Mια από τις πρώτες ερωτήσεις ήταν το πως νιώθει και γιατί νομίζει πως είναι στο κέντρο αυτού του μεγάλου σκανδάλου. Ουσιαστικά υπενθύμισε δύο facts:

• Οι ‘16 λέξεις’ στο SOTU.
  

  “The British Government has learned that Saddam Hussein recently sought significant quantities of uranium from Africa.”

• Η αποκάλυψη του ότι η Valerie Plame δούλευε στην CIA.

Και τα δύο undisputable facts, και τα δύο δεν είχαν καμία σχέση με τον Wilson. Ένα πιο σοβαρό White House θα είχε αρχίσει συζήτηση, back in the summer of 2003, για το πως και γιατί υπήρξαν οι ‘16 λέξεις’, και end of story. Και τα δύο facts επίσης κάνουν οποιοδήποτε smokescreen argument περί νεποτισμού, ελευθερίας του τύπου κτλ., επιοικώς ηλίθια.

Άλλο που αναφέρθηκε ήταν η στάση του Wilson ενάντια στην κυβέρνηση, και το κλασσικό ρεπουμπλικανικό talking point που αποδεικνύει τα περί νεποτισμού: ο Wilson έγραψε διάφορα editorials αρνητικά για την κυβέρνηση μέχρι να τον στείλουν στον Νίγηρα. Γιατί να έστελνε η κυβέρνηση έναν democratic partisan hack; Χαζοί ήταν;

Η έκδοση του Wilson ήταν αρκετά διαφορετική. Θα πάμε στην (ενδιαφέρουσα) ιστορία του περί της επιλογής του αργότερα, μα για την ώρα ας δούμε τα op-eds που έγραψε. Βασικά το πρώτο ήταν ένα στο San Jose Mercury News, όπου βασικά είπε πως πρέπει να κάνουμε αυτό που είναι καλύτερο για την χώρα μας. Το να αφοπλίσουμε έναν επικίνδυνο Σαντάμ είναι σοβαρός λόγος να πάμε σε πόλεμο. Απλά να πάμε για τους σωστούς σκοπούς, και με το σωστό τρόπο, και με μια σωστή συμμαχία. Μην πρίζουμε τους πάντες περί regime change και δεν έρθει κανείς μαζί μας. Επίσης, έχοντας δουλέψει αρκετά στενά με την κυβέρνηση του πατέρα του Bush (ήταν ο acting πρέσβης της Αμερικής στο Ιράκ όταν αυτό μπήκε μέσα στο Κουβέιτ), ήταν γενικά γνωστός τότε στην Washington ως non-partisan hawk. Οπότε δεν άρχισε ως anti-Bush, και μάλιστα λίγο καιρό μετά το op-ed του εκείνο, η ίδια η κυβέρνηση άλλαξε το τραγουδάκι της, και αντί για regime change άρχισε το φόβητρο των WMDs. (Φυσικά, two notes. To πρώτο δικιά μου παρατήρηση: ως τότε, για όποιον παρακολουθούσε international πολιτική, ήταν προφανές ότι ήταν το ίδιο πακέτο με άλλο περιτύλιγμα, οπότε πάει το σοβαρό argument περί building coalitions κτλ., όποιος δάγκωσε τον πιάσαν κότσο. Το δεύτερο του Wilson: φυσικά και δεν άλλαξε γνώμη ο Λευκός Οίκος λόγω του op-ed του, αλλά γιατί τότε ο Blair άρχισε να το πουλάει εσωτερικά, και ήξερε πως δεν τον έπαιρνε απλώς με regime change. Πίεσε, και πέτυχε αλλαγές—μια δυνατότητα που τον κατηγορεί τώρα ο τότε Άγγλος πρέσβης στην Αμερική πως δε χρησιμοποίησε αρκετά.)

Ας μπούμε σιγά-σιγά στην όλη ιστορία με τον Νίγηρα. Όπως ανέφερα, η κυβέρνηση ήθελε να χρησιμοποιήσει αυτή τη πληροφορία για να πουλήσει τον πόλεμο. Κάποιος στο γραφείο του αντιπροέδρου Cheney, όμως, ήθελε να είναι σίγουρος, οπότε ζήτησε από τη CIA να τσεκάρει αυτές τις πληροφορίες. H CIA αποφάσισε να κάνει μια συνάντηση αναλυτών, όπου θα μαζευόντουσαν μερικοί ειδικοί περί Νίγηρα και WMDs. Ο προϊστάμενος της Plame την ρώτησε αν ο άντρας της θα ήταν qualified, και αυτή του εξήγησε μέσα σ’ ένα λεπτό τα προσόντα του (στα οποία θα αναφερθώ παρακάτω), οπότε τον καλέσανε σ’ αυτή τη συνάντηση. Λόγω των προσόντων του, του ζητήσαν να πάει. Η γυναίκα του δεν ήταν σ’ αυτή τη συνάντηση, ούτε και είχε κάποιον άλλο ρόλο στην απόφαση. Επίσης ο Wilson λέει πως τους είπε επιτόπου πως δεν είναι κατάσκοπος, και η αποστολή, αν την αναλάβει αυτός, δε θα είναι μυστική, ούτε και θα είναι επί πληρωμή.

Ποιά ήταν τα προσόντα του λοιπόν; Ο άνθρωπος ήταν ο Αμερικάνος πρέσβης στον Νίγηρα, μεταξύ ‘76 και ‘78 νομίζω. Είχε επίσης εμπειρία σε άλλες Αφρικανικές χώρες, και ήταν αργότερα στο National Security Council [NSC] ως ειδικός περί Αφρικής. Είχε ήδη πάει πίσω στον Νίγηρα για μια απόστολη της CIA περί yellow cake, που δεν είχε καμία σχέση με το Ιράκ, στις αρχές των ’90s. Είχε πάει πάλι στον Νίγηρα στα 90s, όταν η χώρα έκανε τη μετάβαση μεταξύ δύο δικτατοριών. Ο δεύτερος δικτάτορας σκότωσε τον πρώτο, και προσπάθησε να φέρει τη χώρα πίσω στη δημοκρατία. Ο Wilson υποστηρίζει πως είχε προσωπική σχέση και με τους δύο δικτάτορες, και συμβούλεψε τον δεύτερο λίγο μετά το coup του, για το τι και πως να καταφέρει την μετάβαση σε 18 μήνες. Σε 18 μήνες, είχε όντως γενικά ολοκληρωθεί η μετάβαση, και ο δικτάτορας εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στον Wilson. Όλη η δημοκρατική κυβέρνηση, εν τω μεταξύ, προφανώς είχε καλές σχέσεις μαζί του, όχι μόνο για την βοήθεια ‘του,’ αλλά και για το ότι η βοήθεια του Αμερικανικού State Department, ουσιαστικά, ερχόταν μέσω αυτού και του τότε πρέσβη—με τον οποίο παίζαν ένα good cop, bad cop game, και συνεπώς ο Wilson βγήκε με την κορυφαία likeable φήμη στον Νίγηρα.

Πριν να συνεχίσουμε, μπορεί να λέει ψέματα ο Wilson για όλα αυτά; Ξέρω ‘γω, ίσως. Μα τότε η κυβέρνηση θα ήταν τραγικά ηλίθια να μην τον είχε θάψει περί αυτών. Πάντως αν τα δεχτούμε ως έχει, νομίζω πως είναι προφανές πως ο άνθρωπος ήταν σίγουρα qualified για την αποστολή, και οποιοσδήποτε ισχυρισμός νεποτισμού γίνεται ακόμη πιο γελοίος.

Πηγαίνοντας στον ίδιο τον Νίγηρα. Υπάρχουν, λέει, δύο πτήσεις κάθε βδομάδα, με δώδεκα ώρες διαφορά μεταξύ τους. Δε προλάβαινε σε 12 ώρες, οπότε έκατσε 8 μέρες. Ο Wilson ήταν (τότε) άγνωστος στην Washington, μα στον Νίγηρα κάθε άλλο παρά άγνωστος ήταν. Μέχρι να φτάσει στο ξενοδοχείο του από το αεροδρόμιο, είχε μαθευτεί πως ήταν στη χώρα, ακόμα και αν είχε έρθει χωρίς να το πει σε κανέναν. Με τη πολύ καλή του σχέση και φήμη, ουσιαστικά ήξερε όλους τους παίκτες. Ήξερε όλα τα άτομα που, αν είχε κάνει κάτι τέτοιο επισήμως η κυβέρνηση, όπως ήταν το αρχικό claim, όχι μόνο θα το ξέρανε, μα θα έπρεπε να το είχαν υπογράψει επίσης. Ήξερε και όλους τους παίκτες στο mining industry, καθώς και όλους όσους θα προσέχαν μερικούς νέους εκατομμυριούχους, ή έστω μερικά νέα εκατομμύρια.

Το verdict; Δε μπορούσε να γίνει. Έδωσε τα συμπεράσματα του στην τότε πρέσβηρα εκεί, η οποία συμφώνησε. Του είπε πως και η ίδια είχε ερευνήσει το θέμα, καθώς και κάποιος (Αφρικανός;) στρατηγός, και αποφασίσαν και οι δύο πως δε γίνεται να είχε συμβεί κάτι τέτοιο. Αναφορά έδωσε ο Wilson και σ’ έναν CIA Report Officer (δύο ώρες αφού προσγειώθηκε στην Washington, και over take-out Chinese), καθώς και στο State Department. (Αυτά για κάτι ηλίθιες κατηγορίες πως ποτέ δεν έδωσε written report, δεν ήταν πολύ γνωστά τα ευρήματα του, και κάτι τέτοια. Σχεδόν κανείς, λέει, δε δίνει written reports. Η CIA έχει τους Report Officers, οι οποίοι κάνουν αναλυτικά—και προφορικά—debrief τους πάντες, και συνθέτουν μετά αυτοί το εσωτερικό report.)

Tώρα το γιατί δεν είναι δυνατόν να είχε γίνει κάτι τέτοιο. Στον Νίγηρα, λέει, υπάρχουν μόνο δύο mines που βγάζουν yellow cake. Και τα δύο τα διαχειρίζεται μια Γαλλική εταιρία. Το ένα έχει τέσσερις συνεργάτες, το άλλο πέντε. (Εδώ τα μάσησε λίγο ο Wilson. Για ειδικός του industry, για μια χώρα που έχει μόνο δύο ορυχεία με τόσους λίγους συνεργάτες, θα περίμενε κανείς να τους ξέρει απ’ έξω. Τέλος πάντων. Ήταν μάλλον Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιαπωνία, και κάτι άλλο.) Ο Νίγηρας γενικά δεν τα πάει καλά: το κόστος παραγωγής yellow cake εκεί είναι μεγαλύτερο από την παγκόσμια τιμή. Γιατί να παράγει κανείς λοιπόν; Για στρατηγικούς λόγους, για τους πυρηνικούς αντιδραστήρες των συνεργατών χωρών. Οπότε αυτές οι χώρες μαζεύονται κάθε χρόνο (το Σεπτέμβριο αν θυμάμαι καλά), και αποφασίζουν πόσο θα είναι η παραγωγή. Συνήθως χρειάζονται περί τους 1800 τόνους yellow cake. Μετά κάθε δύο μήνες έχουν συναντήσεις, όπου βλέπουν πως πηγαίνει η παραγωγή, πως τα πάνε οι προβλεπόμενες ανάγκες τους, και έτσι αποφασίζουν για το αν ή όχι χρειάζονται αλλαγές στην παραγωγή.

Η όλη ιδέα είναι η εξής: το να βγούνε 500 τόνοι για το Ιράκ, χωρίς να το καταλάβει κανείς, είναι απίστευτο. Μιλάμε για 30% αύξηση της παραγωγής, το οποίο σημαίνει πολλοί περισσότεροι εργάτες, κινητοποίηση, στρατιώτες να φυλάνε τα πολλά κιβώτια που θα πρέπει να μεταφερθούν από την έρημο ως το λιμάνι, κτλ κτλ. Μετά μιλάμε για κάτι το οποίο θα πρέπει να γίνει κάτω από την μύτη των συνεταίρων, και σίγουρα με την έγκριση της Γαλλικής εταιρίας. Αν είναι να γίνει και με την έγκριση της κυβέρνησης (όπως υποτίθεται πως έγινε), τότε θα πρέπει να υπήρχαν διάφορες υπογραφές φίλων και γνωστών του Wilson στα υποτιθέμενα επίσημα έγγραφα. Ακόμη και να έγινε χωρίς τη γνώση των αρχών, η Γαλλική intelligentsia ερεύνησε την εταιρία, και δε βρήκε κανένα πρόβλημα. Μα ακόμα και ψέματα να του λέγανε διάφοροι, ή οι Γάλλοι κατάσκοποι να ξεγελασθήκαν, τα λεφτά δεν κρύβονται σε μια χώρα σαν τον Νίγηρα. Κάτι τέτοιο θα είχε σίγουρα μαθευτεί στον κύκλο του. Αυτά περί του γιατί ήταν τόσο σίγουρος για αυτό που δήλωσε.

Τώρα, να περάσουμε στους Libby και Cheney. Πολλοί αναλυτές λέει γκρινιάζαν για το πόσο χρόνο περνούσαν στο Langley, στα κεντρικά της CIA. Πολλοί το βλέπαν ως πίεση προς την CIA να βγάλει τα αποτελέσματα που θέλανε να ακούσουν. Ο Wilson πιστεύει πως ό,τι έγινε σε αυτόν ήταν ουσιαστικά παραδειγματισμός για το analyst community, το οποίο την ίδια ακριβώς περίοδο (και όταν ο Λευκός Οίκος τα έριχνε όλα, αφού μπήκε στο Ιράκ και δε βρήκε WMDs, σε μια ‘ανεύθηνη CIA’) τα είχανε πάρει. Υπήρχαν ιστορίες αναλυτών, λέει, που τους ρωτούσαν κυβερνητικοί 30 φορές την ίδια ερώτηση, μέχρι να πάρουν μια απάντηση που τους άρεσε. Εγώ έχω διαβάσει τουλάχιστον δύο ιστορίες με τον Cheney να βρίζει intelligence analysts και να τους λέει είτε πως δε ξέρουν τι λένε, είτε να τους ρωτάει (άκουσον άκουσον!) αν προσπαθούν να βγάλουν τον πρόεδρο ψεύτη! Έλεος, μετά τον Πάπα, τώρα και ο Πρόεδρος αλάνθαστος; O Cheney γενικά είναι μπλεγμένος σε διάφορα, από το να πουλήσουν τον πόλεμο, έως το πιο πρόσφατο σκάνδαλο περί βασανιστηρίων. Τέλος πάντων. Ήταν το γραφείο του Cheney που είχε ρωτήσει και την CIA αρχικά για το αν τα περί yellow cake ήταν αληθή. Και τότε, το καλοκαίρι του 2003, πιστεύει ο Wilson, είχαν αρχίσει να είναι αρκετά παρανοϊκή με την CIA. Πιθανότατα, λέει, φοβόντουσαν πως ο Wilson δεν ήταν παρά frontman για την CIA—κάτι το οποίο ο ίδιος φυσικά αρνείται—και η επίθεση του εναντίον τους δεν ήταν παρά μια μυστική επίθεση της CIA εναντίον τους. Θέλοντας να τρομοκρατήσουν τους υπόλοιπους, να μη βγούνε άλλες τέτοιες ιστορίες, καρφώσανε την γυναίκα του.

Αυτά λοιπόν. Πριν να περάσουμε στο moral of the story, και διάφορα ‘τι θα γίνει τώρα’ ενδιαφέροντα, να κάνουμε ένα μικρό τελευταίο comment στα προηγούμενα. Για όσους δεν έχουν πιστεί πως η κυβέρνηση Bush πήγε να κάνει μπινιά και την πάτησε, ενδιαφέρον είναι και το πως ο Libby είχε ζητήσει από την Miller να τον αναφέρει ως ‘former Hill staffer.’ Είχε δουλέψει, βλέπετε, στο παρελθόν, στο Capitol Hill. Εκείνη την εποχή όμως δούλευε στο Λευκό Οίκο, οπότε προφανώς κάτι προσπαθούσε να κρύψει. Όπως είπε και ο Wilson, “και ‘γω θα ‘θελα να ‘χα υπογράψει το op-ed μου ως kindergarten graduate, αλλά…”

Το moral of the story, κατά τον Wilson. Η Αμερικάνικη δημοκρατία υποτίθεται πως είναι τόσο πετυχημένη και καλή επειδή είναι βασισμένη σε πολλά και διάφορα checks and balances. Κανείς δεν είναι πάνω από τον νόμο. Γι’ αυτό και η υπόθεση Libby είναι και λυπητερή, και ελπιδοφόρα. Λυπητερή επειδή είναι η πρώτη φορά σε 100 χρόνια που χρειάστηκε να γίνει δίωξη έναντι κάποιου στον Λευκό Οίκο. Ελπιδοφόρα επειδή έγινε η δίωξη, δείχνοντας πως κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου. (Τώρα, το κατά πόσο ό,τι έγινε είναι αρκετό, κατ’ εμέ, και κατά τον Wilson όπως τον έκοψα, είναι άλλη ιστορία.)

Eπίσης είναι σημαντικό μάθημα για κάθε Αμερικάνο, πως πρέπει να ενδιαφέρεται για την πολιτική, και πρέπει να είναι έτοιμος να δώσει ευθήνες στην κυβέρνηση για τα λάθη που κάνει. Όπως είπε ο Wilson, στην πραγματικότητα το μεγάλο έγκλημα δεν έγινε ενάντια σ’ αυτόν και τη γυναίκα του, μα ενάντια στον κάθε Αμερικάνο πολίτη, του οποίου η εθνική ασφάλεια ζημειώθηκε για μια πολιτική τρίπλα του Λευκού Οίκου.

Σημαντικό είναι να προσέξουμε και την τακτική του character assassination. Στην περίπτωση του Wilson ήταν νομίζω τραγικά ηλίθιο να προσπαθήσουν κάτι τέτοιο, γιατί ο άνθρωπος είναι γενικά και σταράτος και αστέρι. Μα αυτό συμβαίνει συχνά στην Αμερική, και ‘γω θα προσέθετα όχι μόνο στην πολιτική. Ένας να σε πει shrill liberal, έχεις χάσει πάρα πολύ κόσμο χωρίς δεύτερη κουβέντα. Μα και βρωμιές να βρούνε πχ. εταιρίες για σένα, όσο άσχετες και να είναι με αυτό που έχεις να πεις, πάλι μπορεί να κάνει κακό στο μύνημα σου. Κατά τον Wilson, ο μόνος τρόπος που ξέρει να αντιμετωπίζει τους school yard bullies, είναι να κάνει stand up to them. Αυτός όμως έχει service record “of a genuine American war hero,” όπως είχε πει ο George Bush Sr. Οι περισσότεροι έχουν μπόλικους σκελετούς στις ντουλάπες τους. Και μη ξεχνάμε πως ακόμη και έτσι, δουλεύει. Έχουν περάσει περισσότερα από δύο χρόνια, και ξέρουμε ένα σωρό λεπτομέριες για τον Wilson, την γυναίκα του, το πως βγήκαν όλα αυτά στη φόρα. Μα ακόμη δε ξέρουμε ποιός ακριβώς έβαλε τις ‘16 λέξεις’ στο SOTU, γιατί, υπό ποίες συνθήκες, και ποιός ακριβώς τις ενέκρινε, γιατί, και υπό ποίες συνθήκες.

Αυτά λοιπόν. Για το τέλος, δύο ακόμη πράγματα στα γρήγορα. (Βαθειά αναπνοή, σχεδόν τελειώσαμε. Που να βλέπετε εμένα που τα γράφω τρεις ώρες τώρα.)

Ο Nacht, dean του GSoPP, τον ρώτησε στην αρχή τι πιστεύει για τους minimalists vs. maximalists. Οι μεν λέει λένε ‘ε, ντάξει, ένα άτομο διώχθηκε, και αυτό όχι για το υποτιθέμενο έγκλημα αλλά επειδή και καλά είπε ψέματα, μη το κάνουμε και μεγάλη υπόθεση τώρα.’ Ενώ οι δε υποστηρίζουν πως αυτό είναι μόνο η αρχή, και θα ακολουθήσουν ένα σωρό άσχημα πράγματα για τον Bush. Ο Wilson απήντησε πως “αν ήμουν ακόμη στο διπλωματικό σώμα, μπορεί να χρησιμοποιούσα και ‘γω euphimisms του στυλ minimalists και maximalists, μα τώρα που είμαι ιδιώτης, μπορώ να λέω τα πράγματα με το όνομα τους: republicans and democrats.” My take on this? Μη περιμένετε και πολλά επιπλέον προβλήματα για τον Bush από αυτήν την ιστορία, μα γενικά οι μαλακίες μαζεύονται. Οι Αμερικάνοι μπορούν να ξεχάσουν και να μη προσέξουν πολλά. Πόσα πολλά; Ίδομεν.

Τέλος, κάποιος από το κοινό ρώτησε τι πιστεύει ο Wilson πως πρέπει να κάνουνε στο Ιράκ. Είπε πως πιστεύει πως χρειάζονται τρία πράγματα.

• Να βγάλουνε τους Αμερικάνους στρατιώτες από ‘κει που δε χρειάζονται, αμέσως. Ό,τι θα μπορούσαν να το κάνουν Ιρακινοί, σαν το να κόβουν βόλτες σε Ιρακινές πόλεις, θα πρέπει να το κάνουν οι Ιρακινοί. Δεν υπάρχει λόγος να κινδυνεύουν Αμερικάνικες ζωές χωρίς καλό λόγο.
• Όπως πρέπει να προστατεύσουν τους δικούς τους, πρέπει να σταματήσουν να σκοτώνουν και Άραβες. Η Αμερική έχει συμφέροντα στην περιοχή, και επιχειρήσεις σαν την Φαλούτζα, αλλά και μικρότερα peacekeeping ή patrolling operations, δεν κάνουν καλό στην Αμερικάνικη εικόνα στη περιοχή. Για να καταλάβουμε πως το βλέπουν και αυτοί, πρέπει να δούμε Al Jazeera, όχι CNN. Πρέπει να είναι προσεκτικοί με το τι κάνουνε, και το πως φέρονται. Ο μεγάλος νικητής από αυτόν τον πόλεμο, είπε, είναι το Ιράν. Και με τη στάση της Αμερικής, είναι σα να τρέχει να του κάνει όλες τις βρωμοδουλειές του.
• Το Ιρακινό σύνταγμα, το οποίο χαρακτήρισε ως τίποτα παραπάνω από μια συνθήκη ειρήνης μεταξύ των Shia και των Κούρδων εις βάρος των Sunni, θα μπορούσε να είναι μια καλή αφορμή για άλλη μια προσπάθεια να γίνει κάποια σύνοδος κορυφής, με Ευρωπαίους, και όλους τους γείτονες της χώρας. Αυτό θα ήταν σημαντικό όχι μόνο για να φέρει περισσότερο κόσμο, χρήμα, και νομιμότητα σε ό,τι συμβαίνει. Θα ήταν και σημαντικό να υπάρχει κάποιος που να μπορεί να εκπροσωπήσει και τη μειονότητα των Sunni, οι οποίοι σ’ αυτή τη φάση πιστεύουν πως την πατήσαν, για πάντα, και δεν έχουν κάτι καλύτερο στο οποίο να ελπίζουν, παρά μόνο την αντίδραση.

Αυτά. Ουφ. Επιτέλους.

Γενικά πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία. Αν δω να τη βάζουν σε κανά webcast θα βάλω το link.

ΥΓ. Η Miller παραιτήθηκε χθες από τους NYT.