Comments on: Σκέφτομαι άρα δεν πιστεύω(;)

By: 2M3

2M3 — Sun, 31 Jul 2005 08:31:03 +0000

Ενδιαφέροντα τα βιβλία που αναφέρεις. Όταν αποφασίσω να διαβάσω, θα τους ρίξω μια ματιά.

Όσο για τις τύψεις, δε θα έπρεπε να εξάγεται κάτι τέτοιο από το προηγούμενο σχόλιό μου… Το τίμημα, στο οποίο αναφέρομαι, είναι η απλουστευτική μου κατάταξη από τους άλλους σε ένα από τα δύο “αντίπαλα στρατόπεδα.” Και ειδικά σε τέτοια (ανοιχτά για μένα) θέματα, αλλά και γενικότερα, θα ήθελα να έχω την πολυτέλεια να κινούμαι χωρίς να φέρω μια σφραγίδα στο μέτωπο που να με χαρακτηρίζει. Γενικά, η απουσία της βοηθά την επικοινωνία…

By: Ανδρέας

Ανδρέας — Sun, 31 Jul 2005 06:47:13 +0000

Azrai, ο ύπνος ορίζεται σαν state of natural unconsciousness. Δες εδώ κι εδώ κι εδώ αν δε με πιστεύεις. To Glascow Coma Scale είναι ένας τεχνητός δείκτης για να μας δείχνει πόσο σοβαρά είναι ένας ασθενής που βρίσκεται κώμα και έχει να κάνει με το πώς ανταποκρίνεται σε εξωτερικά ερεθίσματα και δεν έχει σχέση με self-awereness. Το να τον εφαρμόζεις σε υγιείς ανθρώπους που κοιμούνται δεν είναι πολύ καλή ιδέα. Τέλως πάντων, η συνείδηση δεν είναι απλή έννοια και έχει απασχολήσει φιλοσόφους και επιστήμονες επι μακρόν. Ένα πολυ ενδιαφέρον βιβλίο πάνω στο θέμα είναι το ακόλουθο: A Universe of Consciousness: How Matter Becomes Imagination των Edelman/Tononi. Το αναφέρω γιατί ξεκινά με την ακόλουθη φράση: Everyone knows what consciousness is: It is what abandons you every evening when you fall asleep and reappears the next morning when you wake up Ο Gerald Edelman έχει αναπτύξει το TNGS (Theory of Neuronal Group Selection) που είναι από τις πιο αξιόλογες θεωρίες για consciousness (αν επιβεβαιωθεί στο μέλλον ίσως πάρει και 2ο nobel, αμφιβάλλω όμως αν θα προλάβει γιατί είναι ήδη πολύ μεγάλος). Παρεπιπτόντως, βλέπω τώρα πως έχει βγάλει καινούριο βιβλίο. Χμμμ, καιρός να επισκεφτώ τον Παπασωτηρίου... Guys, αν έχετε να προτείνετε βιβλιογραφία σχετική με το θέμα τώρα είναι καλή ευκαιρία να το κάνετε. Μη μου προτείνετε όμως Penrose γιατί τον απορρίπτω ήδη. Είναι κρυφοδυιστής και αν έστεκαν όσα λέει πως η συνείδηση βρίσκει χώρα σε κβαντικό επίπεδο θα είχαν συνείδηση και οι πέτρες. Όσον αφορά γιατί δε μπορώ να δεχτώ αξιωματικά την ύπαρξη Θεού επαναλαβάνω για πολλοστή φορά πως δεν έχω απλά κανένα λόγο να το κάνω. Το να δεχτώ μια φυσική η μαθηματική θεωρία ξεκινά από πράγματα που μπορώ να παρατηρήσω και έχει και πρακτικά οφέλη. Αντίθετα, με το Θεό βλέπω κυρίως κακές παρενέργειες. 2Μ3, για ποιο πράγμα ακριβώς έχεις τύψεις;

By: 2M3

2M3 — Sun, 31 Jul 2005 01:42:16 +0000

Τελικώς έμπλεξα άσχημα… Αν και θα μπορούσα να βρω πολλά επιχειρήματα υπέρ του αθεϊσμού, επέλεξα στο thread (και στο post) να υπερασπιστώ την πίστη (διατρέχοντας τον κίνδυνο να χαρακτηριστώ θρησκόληπτος) γιατί σε μια συζήτηση ευφυών ορθολογιστών, αυτή κυρίως χρειάζεται υπεράσπιση. Εν μέρει η επιλογή δικαιώνεται, γιατί προκάλεσα μια ενδιαφέρουσα συζήτηση… Από την άλλη, δεν ξέρω αν άξιζε το τίμημα. (Το άξιζε και με το παραπάνω)!

By: Azrai

Azrai — Sat, 30 Jul 2005 22:44:01 +0000

Όντας 5οετής φοιτητής Ιατρικής, σου επαναλαμβάνω ότι δεν έχεις δίκιο. Το επίπεδο συνείδησης μετριέται επιστημονικά με το Glasgow Coma Score και όταν κοιμάσαι, από το maximum 15, το πολύ πολύ να χάνεις ένα βαθμό. Όταν είσαι σε βαθύ κώμα, έχεις κανα 5-6 και όταν είσαι νεκρός, ολοστρόγγυλο μηδέν.

Τώρα για το θέμα του θεού κτλ, απλά λέω ότι όπως μπορείς απλά να δεχτείς σαν αξίωμα, όπως είπε και ο Αλέξανδρος, ότι από σημείο εκτός ευθείας άγεται μόνο μία παράλληλος, γιατί δεν μπορείς να δεχτείς και την ύπαρξη του θεού σαν αξίωμα?

Αλλά οι απόψεις σου είναι σεβαστές και δεν είναι σκοπός μου να σε μεταπείσω βασικά. Προφανώς δεν υπάρχει σωστό και λάθος στην προκειμένη περίπτωση :)

By: Ανδρέας

Ανδρέας — Sat, 30 Jul 2005 22:33:44 +0000

Azrai, όταν κοιμάσαι το consciousness πάει περίπατο με εξαίρεση το διάστημα που βλέπεις όνειρα το οποίο και είναι μικρο (αν δεν κάνω λάθος, αυτό συμβαίνει στη REM φάση). Απώλεια consciousness σημαίνει πως δεν έχεις αντίληψη του περιβάλλοντός σου και το σημαντικότερο, ούτε του ίδιου σου του εαυτού. Με άλλα λόγια, “δεν υπάρχεις”. Η διαφορά είναι πως αυτή η “ανυπαρξία” είναι προσωρινή, πράγμα το οποίο δείχνει και το εγκεφαλογράφημά σου μια και δεν είναι flat άρα και λογικά θα ξυπνήσεις όταν η καλή σου θα αρχίσει να σου γαργαλάει το …αυτί.
Αναρωτιέμαι λοιπόν γιατί είναι τόσο δύσκολο για τους περισσότερους ανθρώπους να δεχτούν πως το ίδιο συμβαίνει μετά θάνατον με τη διαφορά πως δεν ξυπνάς ποτέ (και δε βλέπεις όνειρα φυσικά). Με άλλα λόγια, φινίτο λα μούζικα.
Όσον αφορά τους φυσικούς νόμους δεν καταλαβαίνω το συλλογισμό σου. Αν δεχτώ πως οι νόμοι είναι έτσι όπως είναι, γιατί πρέπει να υπάρχει και κάτι θείο που τους έθεσε έτσι όπως είναι??? Τους μεν νόμους μπορώ να τους παρατηρήσω. Για θεούς και ανώτερες δυνάμεις δεν έχω ΚΑΜΙΑ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ένδειξη. Όπως επίσης δεν έχουμε απολύτως καμία ένδειξη πως υπάρχει μεταθανάτιος ζωή, απλά θα θελαμε πού να υπάρχει, το θέλω κι εγώ πιστεψε με.
Δες και τα προηγούμενα posts mου ειδικά το παράδειγμα με τη σελήνη.

είπα να το κλείσουμε το thread αλλά δε μ’αφήνετε :)

By: Azrai

Azrai — Sat, 30 Jul 2005 20:53:07 +0000

Ο ύπνος πάντως με καμία δύναμη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως θάνατος. Πρώτα απ’όλα στον ύπνο, και ειδικά στην REM φάση, το εγκεφαλογράφημά σου κάνει σαν τρελό, ενώ αντιθέτως, βασικότατο κριτήριο θανάτου είναι η ευθεία γραμμή στο εγκεφαλογράφημα.

Επίσης, Αντρέα, μου κάνει εντύπωση πως ενώ δέχεσαι ότι οι νόμοι της φυσικής είναι έτσι επειδή έτσι είναι, δεν μπορείς να δεχτείς ότι κάποιος τους έθεσε και αυτός ο κάποιος είναι έτσι επειδή έτσι είναι. Ελπίζω να κατάλαβες τι θέλω να πω. Απλά πιστεύω ότι η προσπάθεια ορθολογικής εξήγησης των πάντων είναι μάταιη, οπότε από εκεί και πέρα για μένα υπάρχει το θείο.

By: Ανδρέας

Ανδρέας — Sat, 30 Jul 2005 16:22:39 +0000

Παραβιάζω την υπόσχεση μου για να σε διαβεβαιώσω πως δεν υπάρχει λόγος να νιώθεις άσχημα. Άλλωστε εγώ άρχισα τα σαρκαστικά σχόλια τα οποία ελπίζω πως επίσης εκλήφθηκαν σαν αστεία (δεν είχα σε καμία περίπτωση σαν σκοπό να προσβάλω κανένα). Άλλωστε, αν δεν υπάρχουν και κάποια “κονταροχτυπήματα” γίνεται βαρετή η συζήτηση. Το θέμα είναι να υπάρχει σεβασμός και να μη χοντραίνουν οι αλληλοκατηγορίες…

Να πω εδώ πως βρίσκω το blog σας καταπληκτικό. Τυχαίνει να έχουμε πολλά κοινα ενδιαφέροντα. Έχω μπει κι εγώ σε πειρασμό να ξεκινήσω κάτι, να δω αν θα το αποφασίσω…

Keep the goog job

Ανδρέας

By: 2M3

2M3 — Sat, 30 Jul 2005 14:01:39 +0000

Έλα Ανδρέα - ξαναδιαβάζοντάς το αισθάνομαι την ανάγκη να ζητήσω συγγνώμη για το προηγούμενο σχόλιό μου (ειδικά τα περί spam filter, αλλά και τ’ άλλα δεν πάνε πίσω). Ο γραπτός λόγος (τουλάχιστον ο τρόπος με τον οποίο τον χειρίζομαι εγώ) - στερούμενος τον χρωματισμό του προφορικού - κάνει πολύ λεπτή τη γραμμή μεταξύ χιουμοριστικού και προσβλητικού. Το καυστικό - είναι αλήθεια - χιούμορ μου έκλαβέ το σαν μάλλον υπερβολική οικειότητα (μετά την πραγματικά ενδιαφέρουσα ανταλλαγή απόψεων σε αυτό το thread) παρά σαν κακή διάθεση απέναντί σου (ή στις απόψεις σου).

Δεν ξέρω αν τα μπάλωσα αρκετά καλά (μάλλον όχι: ο “αμυντικός” χαρακτήρας του προηγούμενου σχολίου δεν μπαλώνεται με τίποτα), οπότε το πιο απλό είναι απλά να παραδεχτώ ότι έκανα λάθος.

By: Ανδρέας

Ανδρέας — Sat, 30 Jul 2005 11:44:01 +0000

Με το οχτάωρο εννούσα τον ύπνο (απώλεια consciousness), οχι τη δουλειά. Δικιά μου η ασάφεια. Ενδιαφέρον πάντως πως το ερμήνευσες.
Όντως ασήκωτο το θέμα και μη νομίζεις πως έχω συμβιβαστεί με την ιδέα το θανάτου. Έξω όμως έχει 37 βαθμούς και εγώ βρίσκομαι κλεισμένος μέσα χωρίς κλιματισμό! Μην εκπλήσεσαι λοιπόν για το τι γράφω - αντιπαρέρχομαι το σχόλιο για το spam filter ;)

Υπόσχομαι πως είναι το τελευτάιο post σ’αυτό το thread :-)

Ανδρέας

By: 2M3

2M3 — Sat, 30 Jul 2005 10:49:01 +0000

Sorry Ανδρέα, το spam filter έπιασε το σχόλιό σου (λες να κατανοεί και το περιεχόμενο;).

Θα αντιπαρέλθω τα περί αστρολόγου ελέω του ευχάριστου της συζήτησης και θα σχολιάσω τα υπόλοιπα. Ασφαλώς και παίζουμε με τις λέξεις: κάθε προσπάθεια έκφρασης είναι ένα παιχνίδι με τις λέξεις, και καθώς εδώ (πιστεύω) κάνουμε το κέφι μας, το παιχνίδι αυτό δεν είναι σοβαρό… Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, θα συμφωνήσω με τον ορισμό της έννοιας του θεού, δυστυχώς όμως τα λεξικά δε λένε και αν υπάρχει. Θα συμφωνήσω και με τα περί “αχαλίνωτης φαντασίας”, αν και εγώ προτίμησα τον χαρακτηρισμό “οργιάζουσα” δυο σχόλια παραπάνω. Όσο για τον 8ωρο θάνατο, δε με αφορά - έχω λύσει όλα τα βιοποριστικά μου προβλήματα (με πληρώνει το Σπιτάκι για να σας γράφω…) και ασχολούμαι πλέον με τα μεταφυσικά. Αν το ίδιο δεν ισχύει για σένα, απορώ πώς αναλώνεις τον περιορισμένο χρόνο της ζωής σου σε τέτοιες συζητήσεις…

Και για την ψυχή δε διαφωνώ μαζί σου - αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει με την αρχή διατήρησης της ενέργειας. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τον Θεό, ο οποίος δουλεύει με φωτοβολταϊκά!

Περαστικά στο γόνατό σου - ελπίζω η ευχάριστη αυτή συζήτηση να κρατήσει το ενδιαφέρον σου όσο μένεις στο σπίτι (που εύχομαι πάντως να μην είναι πολύ). Και όσα έγραψα δες τα ως φιλικά σχόλια που προσπαθούν να κάνουν πιο ανάλαφρο ένα εξ’ ορισμού ασήκωτο θέμα…

By: Ανδρέας

Ανδρέας — Sat, 30 Jul 2005 05:56:35 +0000

Εντάξει, τα τελευταία posts είναι ολίγον τι trolling, παρ’όλα αυτά θα τσιμπήσω όμως γιατί βρίσκω την όλη συζήτηση ευχάριστη…
Υποψιάζομαι επίσης πως κινδυνεύω να χαρακτηριστώ με κάτι σαν “πεζός και ψυχρός ορθολογιστής με έλλειψη ρομαντισμού” (εντάξει, είμαι πολύ επιεικής με τον εαυτό μου όπως οι περισσότεροι άλλωστε :-) ), δε μπορώ παρά να σχολιάσω σαρκαστικά τα περί μεραφυσικών ερωτημάτων, 7ων και 8ων αισθήσεων και τα σχετικά.
Έχετε ανακαλύψει κανένα μεταφυσικό σύμπαν και μου το κρατάτε κρυφό παλιόπαιδα; Επίσης, φράσεις του τύπου “θεός είναι έννοιες που δε μπορεί να κατανοήσει το ανθρώπινο μυαλό”, “ο θεός δίνει απάντηση στο μεταφυσικό μου ερώτημα”, “επικοινωνώ με θεό μέσω 7ης αίσθησης” κτλ, μου θυμίζουν τηλεοπτική αστρολόγο.
Μάλλον παίζουμε με τις λέξεις εδώ. Η έννοια του θεού είναι κατανοητή απ’όλους, την επινόησε ανθρώπινο μυαλό και υπάρχει σε κάθε λεξικό. Για να σας βοηθήσω, περιλαμβάνει ό,τι σαν φαίνεται ακατάληπτο και παρ’όλα αυτά προσπαθείτε εναγωνίως απαντήσετε. Αυτές τι επιπλέον αισθήσεις, με πιο όργανο του σώματό σας τις αντιλαμβάνεστε; Μήπως λέγεται “αχαλίνωτη φαντασία”; Όσο για το μεταφυσικό ερώτημα περί μεταθανάτιου ζωής να σας υπενθυμίσω πως “πεθαίνετε” περίπου για ένα 8ωρο ημερισίως. Αυτό γιατί δε σας απασχολεί άραγε τόσο πολύ; Επίσης η υπάρξη ψυχής (μια έννοια απόλυτα παραπλανητική να σημειώσω εδώ, φταίει αυτός ο Αριστοτέλης) μετά θάνατον είναι καραμπινάτη παραβιάση της αρχής διατήρησης της ενέργειας (βοηθάει και λίγο η επιστήμη βλέπετε).

Να σας αφήσω τώρα για να απολαύσω το πρωινό μου. Έχω καθηλωθεί σπίτι λόγω μιας θυλακίτιδας στο γόνατο, τιποτα σοβαρό, με τιμωρεί ο Θεός ως φαίνεται ;-)

Ανδρέας

By: S G

S G — Sat, 30 Jul 2005 00:13:20 +0000

συμφωνω μαλλον με τον προλαλησαντα. οπως μουπε ενας θειος μου παιδοψυχιατρος οταν τον ρωτησα: μα καλα ψαγμενο και παιδευμενο (με παιδεια) ατομο, πως ειναι δυνατον να πιστευεις?

ε λοιπον, η θρησκεια δεν με νοιαζει σαν ηθικη πυξιδα ή σαν ερμηνεια του κοσμου. η θρησκεια δινει απλα μια απαντηση στο μεταφυσικο μου ερωτημα (μου ειπε)

μετα τον θανατο τι? (πως λεμε μετα το Λυκειο τι?) αυτη ειναι η ερωτηση… Για περισσοτερα στο θεμα δειτε την Εβδομη Σφραγιδα (την ειδα προσφατα και μου αρεσε πολυ) ή καμμια ταινια του Woody Allen

By: 2M3

2M3 — Sat, 30 Jul 2005 00:03:24 +0000

Ανδρέα, νομίζω ότι παρουσιάζεις τον Θεό (ή την οποιασδήποτε ανώτερη δύναμη) ως κάτι που χρησιμοποιούμε για να κλείσουμε το λογικό μας οικοδόμημα (προς τα πάνω). Αυτό, στο μέτρο που γίνεται (και γίνεται), είναι ατυχές. Αν αναζητάς στον Θεό ερμηνεία της ζωής, τότε αυτομάτως πέφτεις στις λογικές παγίδες που αναφέρεις. Κατ' εμέ, ο Θεός θα έπρεπε να καλύπτει τις ανάγκες μιας 6ης, 7ης, 8ης άισθησης (έχω χάσει τον λογαριασμό...). Φανταστείτε την ύπαρξη μιας αίσθησης όπου επιλέγουμε εμείς τι βλέπουμε: Κάποιοι επιλέγουν να μη βλέπουν τίποτα (ίσως γιατί ήδη οι άλλες αισθήσεις τους είναι αρκετά πολυάσχολες), κάποιοι να βλέπουν λιβάδια με πιλάφι, κάποιοι παραλίες με φοίνικες, κάποιοι κάτι πιο αφηρημένο που ταιριάζει καλύτερα στην ορθολογική τους σκέψη και τέλος δεν υπάρχει... Η θρησκεία, καλώς ή κακώς, είναι μια ανθρώπινη έκφραση που (όπως και οι άλλες) υπόκειται στην ανθρώπινη βλακεία, ματαιοδοξία, διάθεση εξαπάτησης κλπ. Εξαιτίας αυτού έχουμε συνηθίσει να τη συνδέουμε με κάτι παρακμιακό, οπισθοδρομικό, που παραπέμπει στον Μεσαίωνα. Αν της αφαιρέσουμε αυτόν τον μανδύα που κάποιοι έσπευσαν να τις φορέσουν, μετατρέπεται απλά σε μια οργιάζουσα φαντασία, η οποία - μοιραία - δε διαψεύδεται ποτέ. Φυσικά, όσο περισσότερα χαρακτηριστικά δώσεις στον κόσμο στον οποίο πιστεύεις, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες ύπαρξής του, όπως σωστά αναφέρει ο Thrass. Από την άλλη, μία από τις ελευθερίες που σου δίνει η πίστη, είναι να μπορείς να "κινείσαι" (έστω και για λίγο) εκτός του χώρου που ορίζεται από τα μαθηματικά και τη φυσική παραβιάζοντας μεταξύ άλλων και αυτούς τους νόμους των πιθανοτήτων.

By: Ανδρέας

Ανδρέας — Fri, 29 Jul 2005 22:06:48 +0000

Azrai, σαφώς δεν ξέρουμε αν η επιστήμη θα απαντήσει σε όλα τα ερωτήματα, έχει καταφέρει όμως εως τώρα πάρα πολλά και το βασικότερο απ’αυτά είναι πως απελευθέρωσε τον άνθρωπο από ιδεοληψίες και δεισιδαιμονίες. Απάντησε επίσης σε πολλά βασικά ερωτήματα όπως η προέλευση του ανθρώπου. Όπως όμως αναφέρεις δε δίνει απάντηση γιατί δουλεύει έτσι το σύστημα (εξέλιξη, bing bang κτλ), γιατί οι νόμοι της φύσης είναι όπως είναι και ποιος τους έκανε έτσι κτλ.
Το πρόβλημα είναι πως αν δεχτούμε μια ανώτερη δύναμη για όλα αυτά δημιουργούμε περισσότερα προβλήματα (ερωτήματα) απ’οσα λύνουμε με βασικότερο ποιος δημιούργησε τη ανώτερη δύναμη (κλασσικό επιχείρημα των αθειστών γιατί πέφτουμε σε ένα ατέρμονο λουπ). Οι νόμοι της φύσης είναι όπως είναι, ίσως καταφέρουμεμε στο μέλλον να τους απλοποιήσουμε ακόμη περισσότερο. Ακόμη καλύτερα, ίσως αποδειχτεί στο μέλλον πως ένα σύμπαν με διαφορετικούς νόμους θα ήταν αδύνατο επειδή θα κατέρεε, ίσως…
Δε θα ήμουνα λοιπόν τόσο κατηγορηματικός στο ότι η επιστήμη δε θα απαντήσει ποτέ και σε κάποια απο τα βαθύτερα φιλοσοφικά ερωτήματα. Όλοι αυτοί που αναρωτιούνται γιατί οι νόμοι της φύσης είναι όπως είναι, έχουν να προτείνουν κάτι καλύτερο; Ίσως να κατανοήσουμε πως λειτουργεί το σύμπαν (κάτι στο οποίο είναι αφιερωμένη επιστήμη). Πως μπορούμε να είμαστε σίγουροι πως αυτό δε θα μας βοηθήσει να απαντήσουμε και αυτά τα περίφημα “γιατί”;
Ακόμα κι αν όμως η επιστήμη καταλήξει σε αδιέξοδο θα αρνιόμουν να στηρίξω την κοσμοθεωρία μου σε εικασίες και δόγματα των θρησκειών. Προτιμώ να αφήσω κάποια ερωτήματα αναπάντητα παρά να έχω την ψευδαίσθηση ότι τα έχω απαντήσει. Άλλωστε αυτό δε μ’εμποδίζει να απολαύσω τη ζωή μου. Άλλα πράγματα με εμποδίζουν και όχι τα αναπάντητα ερωτήματα. Επίσης δε βλέπω κανένα πρόβλημα σε ένα σύστημα κοινωνικών/ηθικών αξιών που είναι καθαρά ορθολογιστικό. Οι σύγχρονες δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες το έχουν επιτύχει σε μεγάλο βαθμό.

Ουφ, πάλι πολλά έγραψα, καληνύχτα!

Ανδρέας

By: Azrai

Azrai — Fri, 29 Jul 2005 19:31:56 +0000

Είναι πολύ ~~δύσκολο~~ αδύνατον να αποδείξεις με την βοήθεια των θετικώ επιστημών την ύπαρξη ή μη του Θεού και αυτό δεν έχει να κάνει με την τεχνολογία αλλά με την ίδια την φύση της Επιστήμης και της Θεολογίας/Φιλοσοφίας. Η πρώτη ασχολείται με το να δίνει απάντηση στην ερώτηση ΠΩΣ, ενώ η δεύτερη στο ΠΟΙΟΣ. Και εξηγώ με ένα παράδειγμα.

Έστω δύναμη F ασκείται στο σώμα μάζας m, με αρχική ταχύτητα u0. Συγκρούεται με σώμα μάζας m’, βρείτε τις ταχύτητες μετά την σύγκρουση.

Η Φυσική και τα Μαθηματικά θα ασχολούντο με το πώς κινείται το σώμα, την τροχιά του, την τριβή, πως το επηρεάζουν οι φυσικοί νόμοι. Η Θεολογία θα ασχολείτο με το ποιός άσκησε την δύναμη F και ποιος θέσπισε τους νόμους αυτούς. Από την ίδια της την φύση η επιστήμη δεν μπορεί και δεν θα μπορέσει ποτέ να δώσει απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα και είναι μεγάλη παγίδα να το προσπαθήσει κανείς. Δεν υπάρχει και δεν πρόκειται να υπάρξει καμία μέθοδος για να μάθει ο φυσικός, στο παράδειγμα, ποιος άσκησε την δύναμη και τον φυσικό στην δουλειά του, δεν τον ενδιαφέρει αυτό.

Το παραπάνω παράδειγμα ισχύει για όλες τις επιστήμες. Μπορεί πχ ο Βιολόγος να σου πει ότι προήρθαμε από μια σούπα με άλατα μακρομόρια που ενώθηκαν κάνοντας το πρώτο κύτταρο και μετά να σου αναπτύξει όλη την θεωρία του Δαρβίνου για το πώς έγινε η εξέλιξη, αλλά ποτέ δεν θα μπορέσει να σου πει ποιος το έκανε να δουλεύει έτσι το σύστημα, ποιος έθεσε τους νόμους, ποιος προκάλεσε το Big Bang, ποιος έφτιαξε αυτή τη σημειακή άπειρη μάζα στην αρχή του χρόνου.

Η έννοια του Θεού εν τέλει είναι πολύ υπεράνω του μυαλού του ανθρώπου. Μπορεί κανείς από εμάς να συλλάβει νούμερα της τάξης των εκατομμυρίων μηδενικών?

Προσωπικά πιστεύω ότι κάτι υπάρχει ανώτερο. Τώρα αν το λένε Θεό ή Αλλάχ, δεν το ξέρω, αλλά και δεν μπορώ ποτέ να το μάθω. Στο σημείο αυτό έρχεται η κοινωνική επιρρόη που με έκανε χριστιανό και όχι μουσουλμάνο και σε μικρότερο βαθμό το γεγονός οτι μου αρέσουν τα ιδανικά της θρησκείας περί αγάπης κτλ. Αυτά τα ιδανικά μπορώ να τα καταλάβω και μπορώ να κάνω σύγκριση των θρησκειών βάση αυτών των ιδανικών, αλλά σύγκριση των θρησκειών βάση των Θεών, είναι αδύνατη, αφού δεν ξέρω τίποτε για αυτούς, απλά πιστεύω ή όχι.

Έτσι λοιπόν, θεωρητικά τουλάχιστον, είμαι χριστιανός ορθόδοξος και χωρίς αυτό να στερεί κάτι από την ορθολογική μου σκέψη. Ξέρω ότι ούτε μπορώ, ούτε πρόκειται να μπορέσω να αποδείξω κάτι, αλλά και το αντίστροφο δεν γίνεται επίσης και προτιμώ να ζω με μια ελπίδα για το τι έπεται, από το μια εντελώς απαισιόδοξη προοπτική πως το οτιδήποτε κάνω στον κόσμο αυτό δεν έχει παντελώς καμία σημασία.