Σπιτάκι

Οι θάνατοι στο Λονδίνο έχουν ανέβει στους 38, και μάλλον θα ανέβουν ακόμα περισσότερο. Εν τω μεταξύ, ο Μπλαιρ μας βεβαιώνει πως δε θα ενδώσουμε.

Ήρθα στην Αμερική ένα μήνα πριν το 911, στις 10 Αυγούστου του 2001. Είμαι στην δυτική ακτή, και εκείνο το πρωί με ξύπνησε το τηλέφωνο από την Ελλάδα. H πρώτη μου αντίδραση στα γεγονότα εκείνης της μέρας ήταν απλώς σοκ—δε μπορούσα να πιστέψω πως κάτι τέτοιο είχε συμβεί. Η δεύτερη μου αντίδραση ήταν φρίκη για το ό,τι συνέβει. Και η τρίτη ήταν φόβος και προβληματισμός για την αντίδραση των θυμάτων. Η Αμερική μετά το 911 δεν είχε την παραμικρή όρεξη για συζήτηση ή για σκέψη. Το μόνο που ήθελε ήταν ένας στόχος. Ήταν ο πληγωμένος καουμπόης, που του φάγαν την οικογένεια και πρέπει να απαντήσει με σφαίρες. Τα λόγια ήταν πλέον περιττά.

Και μετά την τωρινή επίθεση, ο Μπλαιρ φυσικά δε κάθεται να σκεφτεί εάν κάνει κάτι λάθος. Πως να το κάνει άλλωστε; Όταν έγινε το 911, ο Μπους είχε την ευκαιρία να τα ρίξει στις προηγούμενες κυβερνήσεις, ενώ η περίπτωση του Μπλαιρ είναι εμφανώς διαφορετική.

Χρειάζεται διάλογος και σκέψη όμως. Όπως λέει και ο Frog, κανείς ποτέ δε σκέφτεται εν θερμώ. Αυτό και καλά κάναν οι Αμερικάνοι, και μόνο σκέψη δε μπορεί να χαρακτηριστεί το αποτέλεσμα. Καλά με το Αφγανιστάν, αλλά αντί να κάτσουν αν φτιάξουν εκεί το φάρο της δημοκρατίας που τόσο πια θέλουν, έπρεπε να φέρουν τον πόλεμο και στο Ιράκ. Αφενός πολύ πιο δύσκολος στόχος, που όπως φάνηκε κατόπιν εορτής δε μπορούν να κουμαντάρουν. Ένα πόλεμο που δε μπορέσαν να δικαιολογήσουν σε όσους θέλαν κάτι παραπάνω από βολικά ψέματα. Ένα πόλεμο που τους ανάγκασε να αφήσουν τον άλλο πόλεμο στη μέση.

Θέλατε φάρο ελευθερίας και δημοκρατίας; Το Αφγανιστάν δε σας έκανε; Τώρα έχουμε δύο χώρες που είναι μέσα στο απόλυτο χάος.

Και τώρα είμαστε όμηροι. Δεν διαβάζονται αλλιώς οι δηλώσεις του Μπλαιρ, όμοιες με αυτές που έκανε και ο Μπους πριν από μια βδομάδα. Σας αρέσει, δε σας αρέσει, τον πόλεμο τον αρχίσαμε. Αυτή είναι η νοοτροπία “Άσχετα αν ο πόλεμος έγινε σωστά ή όχι, δίκαια ή όχι, νόμιμα ή όχι, τώρα που τον αρχίσαμε δε μας παίρνει να μην τον τελειώσουμε.”

Αυτή είναι μεγάλη συζήτηση, και δε θα προσποιηθώ πως ξέρω την απάντηση ή πως είναι απλή. Τελικά είμαστε στόχοι ή στόκοι; Και τα δύο. Από τη μία έχουμε να κάνουμε με εξτρεμιστές οι οποίοι δε διστάζουν να κάνουν κακό σε αμάχους. Από την άλλη έχουμε πολεμοχαρείς σταυροφόρους ηγέτες και άπληστες πολυεθνικές που με τις πράξεις τους, εν γνώση τους ή όχι, δημιουργούν ακόμα περισσότερους εξτρεμιστές. Γιατί άλλο το να είναι κάποιος φανατικός, κολλημένος, οπισθωδρομικός Ισλαμιστής, και άλλο το να καταφέρει κάποιος να τον πείσει να σκοτώσει κόσμο ή και να δώσει την ίδια του τη ζωή για να το κάνει. Και στους δικούς μας φάρους δημοκρατίας δεν εμφανίζονται τρελοί και εξτρεμιστές; Την Οκλαχόμα την ξεχάσαμε; Αμφιβάλει κανείς ότι η κατάσταση στο Ιράκ δε βοηθάει την επιστράτευση των εξτρεμιστών;

Από την άλλη, όσο εκνευριστικό και αν είναι, είμαστε ήδη σ’ αυτόν τον πόλεμο. Η κατάσταση θέλει όμως ώριμη σκέψη, και όχι τυφλές αντιδραστικές υποσχέσεις. Θέλουμε περισσότερο Atticus Finch και λιγότερο John J. Rambo. Ποιές είναι οι εναλλακτικές λύσεις; Μπορούμε να κάτσουμε ή να φύγουμε από το Ιράκ. Μπορούμε να κάτσουμε ή να φύγουμε από το Αφγανιστάν. Μπορούμε να προσέχουμε τι κάνουμε γενικότερα στο μέλλον. Μπορούμε να ψάξουμε για τρόπους να προωθήσουμε την δημοκρατία και την ειρήνη που δεν περιλαμβάνουν μεγατονικές βόμβες. (Αλήθεια, θυμάται κανείς πια το γελοίο shock & awe; Η ηλιθιότητα του Πενταγώνου με βγάζει από τα ρούχα μου και με κάνει να θέλω να φάω το καπέλο μου.)

Δυστυχώς, το να αποχωρήσει η Αμερική από τις δύο χώρες στις οποίες είναι τώρα ίσως και να είναι καταστροφικό. Όσο και να με λειπεί να το κάνω, πρέπει να συμφωνήσω με τους διάφορους που λένε πως δε μπορούμε να δείξουμε αδυναμία, ή να το πάρουμε πίσω. Οι τρομοκράτες δε θα δεχθούν απλά μια συγνώμη. Και η αλήθεια είναι πως έχουν και αυτοί τους εσωτερικούς τους λόγους που κάνουν ό,τι κάνουν, και δε θα μας αφήσουν αναγκαστικά ήσυχους ακόμη και αν (μπορούσαμε να) τους αφήναμε εμείς.

Όμως το να μη δείξουμε αδυναμία δε σημαίνει ούτε νέοι βομβαρδισμοί, ούτε περισσότερες πτήσεις μαχητικών πάνω από τις πόλεις μας και τις πόλεις τους. Σημαίνει απλώς πως δε μπορούμε να φύγουμε. Πως αυτό που άρχισε ο Μπους θα πρέπει επιτέλους να σοβαρευτεί και να το τελειώσει. Να σταματήσει να χαρίζει λεφτά στους φίλους του Τσέινι στην Χάλιμπαρτον, και να τελειώσει την εκπαίδευση του Ιρακινού στρατού και την ανακατασκευή του Ιράκ. Ακόμη περισσότερο, πρέπει (κάπως, έτσι όπως τα έκανε δεν έχει στρατό για να το κάνει) να επιστρέψει στο Αφγανιστάν, και να φτιάξει τη κατάσταση εκεί. Η παραγωγή ναρκωτικών έχει αυξηθεί ξανά και το Ταλιμπάν έχει επιστρέψει. Και στα Αμερικάνικα νέα δεν ακούς τίποτα, παρά μόνο όταν πεθαίνουν πάνω από τρεις Αμερικάνοι ταυτόχρονα.

Πάνω απ’ όλα, μπορούν και πρέπει να αλλάξουν τη στάση τους. Όταν το πεζικό σου αποτελείται από φτωχούς δεκαοκτάχρονους από το Τέξας, είναι λίγο δύσκολο να φερθούν με αξιοπρέπεια και προσοχή ενάντια στο ξένο κόσμο που υποτίθεται ότι προστατεύουν. Και όμως πρέπει να γίνει τέτοια προσπάθεια.

Μπορούν και πρέπει να φτιάξουν τη στάση τους ενάντια στους κρατούμενους. Να σταματήσει πια αυτή η απαίσια κατάσταση στο Γκουατάναμο, και όλα τα Αμπού Γκραΐμπ τα οποία δεν έχουν διαρεύσει ακόμα. Να δούμε κανένα κεφάλι, του Ραμσφελντ συγκεκριμένα, να πέφτει. Επιτέλους λίγη λογοδωσία, και λίγο επίπεδο από τους μοντέρνους σταυροφόρους. Υποτίθεται ότι θέλουμε να τους κάνουμε σαν εμάς επειδή είμαστε καλύτεροι.

Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα λοιπόν. Η λάθος αντίδραση πάντως θα ήταν αυτή που υποδήλωνε ο Μπλαιρ, δηλαδή δε μασάμε, θα συνεχίσουμε. Ας χρησιμοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία για να σκεφτούμε λιγάκι.

Τέλος, λίγα λόγια για κάποιες αντιδράσεις άλλων. Πρώτον για τους πιο υπέρ του πολέμου. Τα λίνκαρα και ψηλότερα, αλλά συγκεκριμένα για το ποστ “Είμαστε όλοι στόχοι!” του Roark. Συμφωνούμε σε αρκετά πράγματα και, εκτός από το ύφος, γενικά θα συμφωνήσω με την ανάλυση. Έως την πρωτελευταία παράγραφο.

Πρέπει να αντιμετωπίσουμε στρατιωτικά και με πλήρη ισχύ κάθε τρομοκράτη και τρομοκρατική ομάδα, και ταυτόχρονα να ενισχύσουμε τις φωνές μεταρρύθμισης και αλλαγής στον μουσουλμανικό κόσμο, ώστε η βασιλεία 700 και πλέον χρόνων των σκοταδιστών να λήξει μια και καλή και να μπορέσει ο ισλαμικός κόσμος να βρει τη θέση που του αξίζει στο σύγχρονο κόσμο. Δυστυχώς οι οπισθοδρομικές ισλαμικές κοινωνίες είναι πια πολύ επικίνδυνες για τις αφήσουμε στην ησυχία τους (και φυσικά αυτές δεν έχουν κανένα σκοπό να αφήσουν έτσι εμάς).

Πρώτον υπάρχει πλέον φανερότατη η πεποίθηση του “εμείς ξέρουμε καλύτερα.” Πεποίθηση που είναι επικίνδυνη. Αλλά ακόμα και αν ήταν 100% σωστή, το ότι ξέρουμε κάτι καλύτερα δε σημαίνει πως πρέπει ή μπορούμε να το μάθουμε και σε άλλους. Δεύτερον το “στρατιωτικά και με πλήρη ισχύ.” Μπορεί να κάνω και λάθος, αλλά μου φαίνεται πως η αντίδραση αυτή είναι ακριβώς η ίδια με του Μπλαιρ, για την οποία διαβάσατε άνωθεν. Τέλος όσων αφορά το να τις αφήσουμε στην ησυχία τους. Μη ξεχνάμε, αγαπητοί, πως ποτέ δεν τους αφήσαμε στην ησυχία τους. Δείτε το “Είμαστε όλοι στόκοι!” για μια λίστα και με τα δικά μας αδικήματα. Ένα που δεν αναφέρεται εκεί και νομίζω πως είναι πολύ σημαντικό είναι η καταστροφή, από βομβαρδισμό επί Κλίντον, του φαρμακευτικού εργοστασίου Αλ-Σίφα στο Σουδάν. Τα αστέρια στο Πεντάγωνο βλέπετε νομίσαν πως βρήκαν εργοστάσιο παραγωγής χημικών όπλων. Όμως ήταν το ένα από τα δύο εργοστάσια παραγωγής φαρμάκων στη χώρα. Το Σουδάν ζήτησε από τον ΟΗΕ να ερευνήσει το μέρος και να κρίνει αν ο βομβαρδισμός ήταν δικαιολογημένος, αλλά η Αμερική μπλόκαρε κάποια τέτοια κίνηση. Χωρίς τα φάρμακα του εργοστασίου, εκτιμάται πως τα επόμενα δύο-τρία χρόνια πεθάναν δεκάδες χιλιάδες κόσμου. Εν τω μεταξύ, κυρώσεις προς το Σουδάν δεν του επιτρέπαν να εισάγει φάρμακα, και φυσικά η Ουάσινγκτον όχι μόνο δε προσπάθησε να βοηθήσει μετά το λάθος της, αλλά ούτε συγνώμη δε ζήτησε.

Τέλος, δε θα λινκάρω από ευγένεια, αλλά μου προκαλέσε αρκετή αηδία η συγκρατημένη ευχαρίστηση κάποιων. “Πάρτε τα, Αγγλάρες, που μας τη λέγατε για την ασφάλεια των Ολυμπιακών. Μας λέγατε ότι δεν είμαστε οργανωμένοι, λέγατε στους τουρίστες σας να μην έρχονται στην Ελλάδα, το ένα, το άλλο.” Ναι, τα λέγανε όλα αυτά. Αξίζει αυτό να πεθάνει κόσμος; “Συμπονώ αλλά…” Τι αλλά; Τι αλλά;

ΥΓ. Δείτε επίσης τον NickTheCreek, το Histologion, και τον Αστέρη.